50 ปีการค้นพบไดโนเสาร์แห่งแรกของไทย ณ ภูเวียง ขอนแก่น

หน้าแรก » ข่าวขอนแก่น » 50 ปีการค้นพบไดโนเสาร์แห่งแรกของไทย ณ ภูเวียง ขอนแก่น

จุดเริ่มต้นของเรื่องราวเมื่อ 50 ปีก่อน

เมื่อกล่าวถึง “ดินแดนไดโนเสาร์ของประเทศไทย” ชื่อของจังหวัดขอนแก่นและเทือกเขาภูเวียงย่อมเป็นสถานที่แรกที่หลายคนนึกถึง เพราะที่นี่คือจุดเริ่มต้นของการค้นพบซากไดโนเสาร์ครั้งแรกของประเทศไทย อันเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญของวงการธรณีวิทยาและบรรพชีวินวิทยาไทย

ย้อนกลับไปในปี พ.ศ. 2519 (ค.ศ. 1976) นายสุธรรม แย้มนิยม นักธรณีวิทยาจากกรมทรัพยากรธรณี ซึ่งกำลังปฏิบัติงานสำรวจแร่ยูเรเนียมในบริเวณเทือกเขาภูเวียง จังหวัดขอนแก่น ได้พบชิ้นส่วนกระดูกขนาดใหญ่บริเวณห้วยประตูตีหมา ภายในพื้นที่ภูเวียง

ในเวลาต่อมา นักวิทยาศาสตร์ได้ตรวจสอบและยืนยันว่า กระดูกดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของกระดูกต้นขา (Femur) ของไดโนเสาร์กินพืชคอยาวกลุ่มซอโรพอด (Sauropod) ซึ่งนับเป็นหลักฐานการค้นพบไดโนเสาร์ครั้งแรกในประเทศไทยอย่างเป็นทางการ

การค้นพบครั้งนั้นไม่ได้เป็นเพียงการพบซากดึกดำบรรพ์ชิ้นหนึ่งเท่านั้น แต่เป็นจุดเริ่มต้นของการศึกษาซากไดโนเสาร์ไทยอย่างจริงจัง และนำไปสู่การสำรวจทางวิทยาศาสตร์ครั้งสำคัญตลอดหลายทศวรรษต่อมา

จากกระดูกชิ้นแรก สู่ขุมทรัพย์ทางวิทยาศาสตร์ของไทย

หลังจากการค้นพบครั้งแรกในปี พ.ศ. 2519 กรมทรัพยากรธรณีได้ร่วมมือกับนักวิทยาศาสตร์ทั้งในและต่างประเทศดำเนินการสำรวจและขุดค้นเพิ่มเติมในพื้นที่ภูเวียง

ต่อมาในปี พ.ศ. 2525 มีการค้นพบโครงกระดูกไดโนเสาร์ซอโรพอดจำนวนมากในบริเวณเดียวกัน ซึ่งถือเป็นการค้นพบซากไดโนเสาร์ที่ค่อนข้างสมบูรณ์ครั้งแรกของประเทศไทย

ผลจากการศึกษาวิจัยอย่างต่อเนื่อง ทำให้ภูเวียงกลายเป็นแหล่งค้นพบไดโนเสาร์ที่สำคัญระดับนานาชาติ และนำไปสู่การประกาศชื่อไดโนเสาร์สายพันธุ์ใหม่ของโลกหลายชนิดที่ค้นพบจากประเทศไทย

หนึ่งในนั้นคือ “ภูเวียงโกซอรัส สิรินธรเน” (Phuwiangosaurus sirindhornae) ไดโนเสาร์กินพืชคอยาวขนาดใหญ่ที่ได้รับการตั้งชื่อตามพื้นที่ภูเวียง และถวายพระเกียรติแด่สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี

ภูเวียง : ต้นกำเนิดดินแดนไดโนเสาร์ไทย

ตลอดระยะเวลากว่า 50 ปีที่ผ่านมา พื้นที่ภูเวียงได้กลายเป็นศูนย์กลางการศึกษาวิจัยด้านบรรพชีวินวิทยาของประเทศ

การค้นพบซากไดโนเสาร์หลายชนิด รวมถึงรอยเท้า ฟอสซิลสัตว์ดึกดำบรรพ์ และหลักฐานทางธรณีวิทยาจำนวนมาก ทำให้พื้นที่แห่งนี้ได้รับการยอมรับว่าเป็นหนึ่งในแหล่งซากดึกดำบรรพ์ที่สำคัญที่สุดของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

ปัจจุบัน พิพิธภัณฑ์ไดโนเสาร์ภูเวียงและอุทยานแห่งชาติภูเวียง เป็นแหล่งเรียนรู้ทางวิทยาศาสตร์ที่สำคัญของประเทศ และเป็นจุดหมายปลายทางด้านการท่องเที่ยวเชิงธรณีวิทยาที่มีชื่อเสียงระดับนานาชาติ

50 ปีแห่งความภาคภูมิใจของขอนแก่นและประเทศไทย

ปี พ.ศ. 2569 ถือเป็นวาระครบรอบ 50 ปีของการค้นพบกระดูกไดโนเสาร์ชิ้นแรกในประเทศไทย ณ ภูเวียง จังหวัดขอนแก่น

เหตุการณ์ในปี พ.ศ. 2519 ไม่เพียงเป็นการค้นพบทางวิทยาศาสตร์ครั้งสำคัญ แต่ยังเป็นจุดเริ่มต้นขององค์ความรู้ใหม่ที่ทำให้โลกได้รู้ว่า แผ่นดินไทยเคยเป็นถิ่นอาศัยของไดโนเสาร์เมื่อกว่า 130 ล้านปีก่อน

จากกระดูกเพียงชิ้นเดียวที่ถูกค้นพบบริเวณห้วยประตูตีหมา เรื่องราวได้ขยายผลสู่การค้นพบไดโนเสาร์สายพันธุ์ใหม่ของโลก การจัดตั้งพิพิธภัณฑ์ การพัฒนางานวิจัย และการสร้างชื่อเสียงให้จังหวัดขอนแก่นในฐานะ “ดินแดนไดโนเสาร์ของประเทศไทย”

50 ปีผ่านไป ร่องรอยจากอดีตกาลยังคงบอกเล่าเรื่องราวอันยิ่งใหญ่ และยังคงสร้างแรงบันดาลใจให้คนรุ่นใหม่ก้าวเดินตามรอยแห่งการค้นพบต่อไปไม่สิ้นสุด