🍃 ย่านางได้รับฉายา “หมื่นปีบ่เฒ่า”
💪 อุดมวิตามินและแร่ธาตุสำคัญ
🥣 นิยมใช้ในแกงหน่อไม้และแกงขี้เหล็ก
🩺 มีสารคลอโรฟิลล์ช่วยเสริมสุขภาพ
🌱 สมุนไพรพื้นบ้านคุณค่าทางโภชนาการสูง

“ย่านาง” สมุนไพรพื้นบ้านไทยที่พบได้ทั่วไปตามรั้วบ้านและพื้นที่ธรรมชาติ กำลังได้รับความสนใจในฐานะพืชสมุนไพรที่อุดมไปด้วยคุณค่าทางโภชนาการและภูมิปัญญาท้องถิ่น โดยเฉพาะในภาคตะวันออกเฉียงเหนือที่ยกย่องให้เป็น “หมื่นปีบ่เฒ่า” สื่อถึงความเชื่อว่าการรับประทานเป็นประจำอาจช่วยส่งเสริมสุขภาพและชะลอความเสื่อมของร่างกาย

ย่านาง มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Tiliacora triandra (Colebr.) Diels. อยู่ในวงศ์ Menispermaceae เป็นไม้เถาเลื้อยที่เจริญเติบโตโดยพาดพันต้นไม้อื่น และมีชื่อเรียกแตกต่างกันไปในแต่ละภูมิภาค โดยภาคอีสานเรียกว่า “หญ้านาง” หรือ “หมื่นปีบ่เฒ่า” ภาคเหนือเรียกว่า “จอยนาง” หรือ “ผักจอยนาง” ภาคกลางเรียกว่า “ย่านาง”, “หญ้าภคินี” หรือ “เถาวัลย์เขียว” ส่วนภาคใต้เรียกว่า “ย่านาง”, “ยานนาง”, “ขันยอ” หรือ “หยาดนาง”

ข้อมูลจากหนังสือ Thai Food Composition ของสถาบันวิจัยโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล ระบุว่า ใบย่านางสด 100 กรัม ให้พลังงานประมาณ 95 กิโลแคลอรี และอุดมไปด้วยสารอาหารหลายชนิด ทั้งโปรตีน 15.5 เปอร์เซ็นต์ เส้นใยอาหาร 7.9 กรัม และแทนนิน 0.21 เปอร์เซ็นต์

นอกจากนี้ ยังมีแร่ธาตุสำคัญหลายชนิด ได้แก่ แคลเซียม 155 มิลลิกรัม เหล็ก 70 มิลลิกรัม โพแทสเซียม 1.29 เปอร์เซ็นต์ และฟอสฟอรัส 11 มิลลิกรัม ขณะที่วิตามินที่พบในปริมาณสูง ได้แก่ วิตามินซี 141 มิลลิกรัม วิตามินเอ 306.25 ไอยู ไนอะซิน 1.4 มิลลิกรัม วิตามินบีสอง 0.36 มิลลิกรัม และวิตามินบีหนึ่ง 0.03 มิลลิกรัม

ในด้านการประกอบอาหาร ย่านางถือเป็นวัตถุดิบสำคัญของอาหารพื้นบ้านอีสาน โดยเฉพาะการนำน้ำคั้นจากใบย่านางมาใช้เป็นส่วนประกอบในเมนูแกงหน่อไม้ ซุบหน่อไม้ และแกงขี้เหล็ก ซึ่งนอกจากจะช่วยเพิ่มรสชาติให้กลมกล่อมแล้ว ภูมิปัญญาชาวบ้านยังเชื่อว่าน้ำใบย่านางช่วยลดผลกระทบจากกรดยูริกที่พบในหน่อไม้ ทำให้ผู้บริโภค โดยเฉพาะผู้สูงอายุ รับประทานได้สบายมากขึ้น อย่างไรก็ตาม ประเด็นดังกล่าวยังควรศึกษาข้อมูลทางวิทยาศาสตร์เพิ่มเติมเพื่อยืนยันผลอย่างชัดเจน

อีกหนึ่งจุดเด่นของย่านางคือการมีสารคลอโรฟิลล์ (Chlorophyll) ในปริมาณสูง จึงถูกนำมาใช้เป็นเครื่องดื่มสมุนไพรเพื่อส่งเสริมสุขภาพ โดยมีความเชื่อว่าสามารถช่วยสนับสนุนระบบไหลเวียนโลหิต ช่วยให้ร่างกายกำจัดของเสียตามกระบวนการธรรมชาติ และส่งเสริมการทำงานของระบบภูมิคุ้มกัน

แม้ย่านางจะเป็นพืชพื้นบ้านที่พบเห็นได้ทั่วไป แต่กลับเป็นแหล่งรวมสารอาหารและคุณประโยชน์ที่น่าสนใจ ทั้งในด้านการประกอบอาหารและการดูแลสุขภาพ จึงไม่น่าแปลกใจที่สมุนไพรชนิดนี้ยังคงได้รับความนิยมในวิถีชีวิตของคนไทยมาอย่างยาวนาน โดยเฉพาะในพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือที่สืบทอดการใช้ประโยชน์จากย่านางจากรุ่นสู่รุ่น

#ย่านาง #หมื่นปีบ่เฒ่า #สมุนไพรไทย #ภูมิปัญญาพื้นบ้าน #สุขภาพดี
#แกงหน่อไม้ #อาหารอีสาน #ซุบหน่อไม้ #แกงขี้เหล็ก #อาหารพื้นบ้าน
#สมุนไพรเพื่อสุขภาพ #คลอโรฟิลล์ #วิตามินสูง #อาหารเป็นยา #สายรักสุขภาพ
#ผักพื้นบ้านไทย #โภชนาการ #มหาวิทยาลัยมหิดล #ความรู้สุขภาพ #สมุนไพรน่ารู้
#อีสานบ้านเฮา #ของดีอีสาน #กินดีอยู่ดี #อาหารไทย #กระแสสุขภาพ

ทีมข่าวขอนแก่นลิงก์