โครงข่ายไฟฟ้าเบื้องหลังเมืองขอนแก่นเชื่อมโยงกันอย่างไร? เมื่อมองเมืองจากแผนที่ นอกจากถนน ย่านที่อยู่อาศัย และพื้นที่เศรษฐกิจ ยังมีสถานีไฟฟ้าแรงสูงที่เป็นส่วนหนึ่งของโครงสร้างพื้นฐานอยู่รอบตัวเมืองและต่อเนื่องไปถึงอำเภอบ้านฝาง
ขอนแก่นลิงก์ชวนเปิดแผนที่สถานีไฟฟ้าแรงสูงของการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย หรือ กฟผ. 4 แห่ง ได้แก่ ขอนแก่น 1 ขอนแก่น 2 ขอนแก่น 3 และขอนแก่น 4 เพื่อทำความเข้าใจระบบส่งหลายระดับ ทั้ง 115, 230 และ 500 กิโลโวลต์ ที่เกี่ยวข้องกับพื้นที่ขอนแก่น
อ่านแผนที่นี้อย่างไร: หมุดคือตำแหน่งสถานี เส้นประคือความสัมพันธ์
หมุดสีเหลืองหมายเลข 1–4 แสดงตำแหน่งสถานีตามพิกัดภูมิศาสตร์จริง ส่วนเส้นประสีเขียวใช้แสดงความเชื่อมโยงระบบ 115 kV ระหว่างขอนแก่น 1 กับขอนแก่น 2 และเส้นประสีแดงแสดงความเชื่อมโยงระบบ 230 kV ระหว่างขอนแก่น 1 กับขอนแก่น 3
เส้นประเหล่านี้เป็นความเชื่อมโยงเชิงแผนผัง ไม่ใช่แนวสายส่งจริง จึงใช้บอกไม่ได้ว่าเสาไฟฟ้าหรือสายส่งพาดผ่านถนน หมู่บ้าน หรือแปลงที่ดินใด และไม่ได้แสดงทิศทางการไหลของไฟฟ้าในเวลาจริง สำหรับขอนแก่น 4 ใช้วงสีฟ้าระบุบทบาทระบบ 500 kV โดยไม่ลากเส้นไปยังสถานีอื่นจากการคาดเดา
ขอนแก่น 1: จุดเชื่อมระบบ 230 และ 115 kV
สถานีไฟฟ้าแรงสูงขอนแก่น 1 (KK1) ตั้งอยู่ด้านตะวันตกเฉียงใต้ของตัวเมือง อำเภอเมืองขอนแก่น เป็นจุดเชื่อมโยงสำคัญระหว่างระบบส่งระดับ 230 กับ 115 kV และเชื่อมโยงกับสถานีอื่นตามความสัมพันธ์ที่แสดงในแผนที่ชุดนี้
พิกัด WGS84 ที่ใช้วางหมุดคือ ละติจูด 16.41154 ลองจิจูด 102.81452 อ้างอิงตัวสถานี OpenStreetMap Way 382334127 (ดูข้อมูลตำแหน่งสถานีขอนแก่น 1)
ขอนแก่น 2: เชื่อมด้านตะวันออกด้วยระบบ 115 kV
สถานีไฟฟ้าแรงสูงขอนแก่น 2 (KK2) อยู่ด้านตะวันออกของตัวเมือง ในระบบระดับ 115 kV พิกัดที่ใช้คือ ละติจูด 16.41764 ลองจิจูด 102.87283
ในข้อกำหนดการปรับปรุงสถานีของ กฟผ. รหัส RTS2-S-10(R) มีรายการวงจร 115 kV จากสถานีขอนแก่น 1 ไปยังสถานีขอนแก่น 2 จำนวน 4 วงจร เป็นหลักฐานที่ใช้แสดงความสัมพันธ์ด้วยเส้นประสีเขียวในภาพประกอบ
เอกสารชุดเดียวกันยังกล่าวถึงวงจรจากขอนแก่น 1 ไปยังน้ำพอง 1 และพลด้วย บทความนี้ใช้ข้อมูลดังกล่าวเป็นบริบทของโครงข่าย โดยไม่ได้สมมุติเส้นทางสายส่งไปยังพื้นที่เหล่านั้น
ตัวสถานีอ้างอิง OpenStreetMap Way 382334128 (ดูข้อมูลตำแหน่งสถานีขอนแก่น 2)
ขอนแก่น 3: ความเชื่อมโยง 230 kV ทางฝั่งตะวันตก
สถานีไฟฟ้าแรงสูงขอนแก่น 3 (KK3) หรือ Khon Kaen Switching Station อยู่ทางตะวันตกของเมือง บริเวณบ้านทุ่ม–บ้านเป็ด พิกัดที่ใช้คือ ละติจูด 16.41623 ลองจิจูด 102.74705
เอกสาร กฟผ. รหัส RTS2-S-22 ซึ่งเกี่ยวกับการก่อสร้างและปรับปรุงสถานีระดับ 230 kV ขอนแก่น 1 และขอนแก่น 3 ระบุวงจร 230 kV ระหว่างสองสถานี จำนวน 2 วงจร จึงแสดงความเชื่อมโยงด้วยเส้นประสีแดง โดยตำแหน่งสถานียังวางตามพิกัดจริง
สถานีที่ใช้ในบทความนี้เป็นสถานี กฟผ. ตาม OpenStreetMap Way 382334126 (ดูข้อมูลตำแหน่งสถานีขอนแก่น 3) เพื่อให้ตรงกับสถานีที่ระบุในข้อมูลต้นทาง
ขอนแก่น 4: จากตัวเมืองสู่ระบบ 500 kV ที่บ้านฝาง
สถานีไฟฟ้าแรงสูงขอนแก่น 4 (KK4) ตั้งอยู่ตำบลหนองบัว อำเภอบ้านฝาง จังหวัดขอนแก่น พิกัดที่ใช้คือ ละติจูด 16.47351 ลองจิจูด 102.58624 มีบทบาทเกี่ยวข้องกับระบบส่งไฟฟ้าระดับ 500 kV ในโครงข่ายภูมิภาค
ข้อมูลของ กฟผ. ที่เผยแพร่เมื่อวันที่ 19 ตุลาคม 2564 กล่าวถึงระบบสายส่ง 500 kV อุดรธานี 3–ขอนแก่น 4 และท่าลี่–ขอนแก่น 4 ขณะที่หน้ารายงานด้านสิ่งแวดล้อมของ กฟผ. มีรายการโครงการระบบโครงข่ายไฟฟ้า 500 kV ท่าลี่–ขอนแก่น 4 เป็นข้อมูลประกอบบทบาทของสถานีนี้ในระบบระดับภูมิภาค
ภาพประกอบจึงแสดงเฉพาะหมุดสถานีและวงสีฟ้า 500 kV โดยไม่มีเส้นจากขอนแก่น 4 ไปยังขอนแก่น 1, 2 หรือ 3 เพราะข้อมูลความสัมพันธ์ของระบบและข้อมูลพิกัดแนวสายส่งจริงต้องตรวจสอบแยกกัน
ตัวสถานีอ้างอิง OpenStreetMap Way 659650667 (ดูข้อมูลตำแหน่งสถานีขอนแก่น 4 ของ กฟผ.)
โครงสร้างพื้นฐานที่เกี่ยวกับชีวิตประจำวันของเมือง
ตั้งแต่บ้านเรือน ร้านค้า อาคารเรียน โรงพยาบาล ไปจนถึงสถานประกอบการ ต่างมีการใช้ไฟฟ้าในกิจกรรมประจำวัน การมองเห็นตำแหน่งสถานีและระดับแรงดันจึงช่วยให้เข้าใจโครงสร้างพื้นฐานเบื้องหลังเมืองมากขึ้น อย่างไรก็ตาม แผนที่นี้ไม่ได้ระบุว่าบ้านหรืออาคารใดรับไฟจากสถานีใดโดยตรง
ตัวเลข 115, 230 และ 500 kV เป็นระดับแรงดันไฟฟ้า ไม่ใช่ตัวเลขกำลังจ่ายไฟฟ้าหน่วยเมกะวัตต์ จึงไม่ควรนำตัวเลขเหล่านี้มาบวกกันเพื่อสรุปความสามารถในการจ่ายไฟให้เมือง
ความมั่นคงในการจ่ายไฟยังต้องพิจารณาสภาพอุปกรณ์ ความสามารถของโครงข่าย และเงื่อนไขการเดินระบบ ข้อมูลตำแหน่งสถานีเพียงอย่างเดียวจึงใช้รับรองไม่ได้ว่าจะไม่เกิดไฟฟ้าดับ
ข้อกำหนดโครงการบอกอะไร และยังสรุปอะไรไม่ได้
จำนวน 4 วงจรในระบบ 115 kV ขอนแก่น 1–2 และ 2 วงจรในระบบ 230 kV ขอนแก่น 1–3 ที่กล่าวถึงข้างต้น เป็นข้อมูลจากข้อกำหนดโครงการของ กฟผ. ใช้ประกอบการอธิบายความเชื่อมโยงของสถานี บทความนี้ไม่ได้ใช้ประกาศจัดซื้อจัดจ้างเป็นหลักฐานว่าการก่อสร้างแล้วเสร็จ เปิดใช้งานแล้ว หรือเพิ่มกำลังจ่ายไฟได้เท่าใด
ข้อมูลแผนที่และแหล่งอ้างอิง
ภาพประกอบทั้งหมดเป็นกราฟิกบนแผนที่เวกเตอร์จริง จัดทำโดย KhonKaenLink จากข้อมูล OpenStreetMap / OpenMapTiles ผ่าน OpenFreeMap พิกัดใช้ระบบ WGS84 และตรวจเทียบกับขอบเขตสถานีตาม Way ID ทั้ง 4 แห่งแล้ว ภาพเหล่านี้ไม่ใช่ภาพถ่ายดาวเทียม
ข้อมูลตำแหน่งจากแผนที่ออนไลน์ใช้ประกอบการอธิบายเชิงภูมิศาสตร์ ไม่ใช่ผลสำรวจที่ดินหรือข้อมูลการเดินระบบไฟฟ้าแบบเรียลไทม์
- กฟผ. — ข้อกำหนด RTS2-S-10(R): ระบบ 115 kV ขอนแก่น 1–2
- กฟผ. — ข้อกำหนด RTS2-S-22: ระบบ 230 kV ขอนแก่น 1–3
- กฟผ. — ข้อมูลเกี่ยวกับระบบ 500 kV ขอนแก่น 4
- กฟผ. — สรุปรายงานคุณภาพสิ่งแวดล้อม
- OpenStreetMap — ที่มาและเงื่อนไขข้อมูลแผนที่
- OpenFreeMap — ผู้ให้บริการแผนที่ฐาน
กราฟิกและเรียบเรียง: ขอนแก่นลิงก์ | ข้อมูลตรวจสอบวันที่ 21 พฤศจิกายน 2569


