จับตา “ซูเปอร์เอลนีโญ” พีกปลายปี WMO ชี้แรงสุดตั้งแต่ปี 1950 ไทยเสี่ยงฝนน้อย-ร้อน

เอลนีโญ 2569 ภาพปกข่าวขอนแก่นลิงก์

ทั่วโลกกำลังจับตาปรากฏการณ์เอลนีโญรอบปี 2569–2570 อย่างใกล้ชิด หลังองค์การอุตุนิยมวิทยาโลก (WMO) ระบุว่าเอลนีโญรอบปัจจุบันอยู่ในระดับรุนแรงมาก และเป็นเหตุการณ์ที่รุนแรงที่สุดอย่างน้อยนับตั้งแต่ปี 1950 โดยมีแนวโน้มพีกช่วงปลายปี 2569 ก่อนส่งผลต่อรูปแบบอุณหภูมิและฝนต่อเนื่องเข้าสู่ปี 2570 ขณะที่ประเทศไทยและภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ต้องเฝ้าระวังแนวโน้มอากาศร้อนกว่าปกติและฝนต่ำกว่าค่าปกติในบางพื้นที่

ข้อมูลจาก WMO Global Seasonal Climate Update ที่เผยแพร่เมื่อ 21 ตุลาคม 2569 ระบุว่า แบบจำลองหลายศูนย์คาดว่าอุณหภูมิผิวน้ำทะเลในบริเวณ Niño 3.4 ช่วงเดือนพฤศจิกายน 2569 ถึงมกราคม 2570 จะสูงกว่าค่าเฉลี่ยราว 3.8 องศาเซลเซียส และแนวโน้มการอุ่นตัวจะพีกบริเวณเดือนธันวาคม 2569 สะท้อนความรุนแรงผิดปกติของเอลนีโญรอบนี้

WMO ชี้ “แรงสุดตั้งแต่ปี 1950” ปี 2570 เสี่ยงร้อนทำสถิติใหม่

เมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายน 2569 WMO รายงานเพิ่มเติมว่า ช่วง 12 ปีล่าสุดเป็น 12 ปีที่ร้อนที่สุดเท่าที่มีการบันทึก และอุณหภูมิเฉลี่ยโลกตั้งแต่เดือนมกราคมถึงกันยายน 2569 สูงกว่าค่าเฉลี่ยยุคก่อนอุตสาหกรรมราว 1.47 องศาเซลเซียส โดยเอลนีโญรุนแรงอาจผลักดันอุณหภูมิโลกให้สูงขึ้นต่อ และ WMO ระบุว่าอิทธิพลของเอลนีโญต่ออุณหภูมิโลกมักชัดเจนที่สุดในปีถัดจากช่วงก่อตัว จึงมีความเป็นไปได้ที่ปี 2570 จะทำสถิติอุณหภูมิโลกสูงขึ้นอีก

ด้านสำนักงานอุตุนิยมวิทยาญี่ปุ่น (JMA) รายงานเมื่อ 10 พฤศจิกายน 2569 ว่า อุณหภูมิผิวน้ำทะเลในเขต NINO.3 เดือนตุลาคมสูงกว่าค่าปกติ 4.4 องศาเซลเซียส สูงกว่าสถิติเดิมตั้งแต่เริ่มเก็บข้อมูลในปี 1949 และประเมินว่าเอลนีโญจะพีกในช่วงครึ่งแรกของฤดูหนาวซีกโลกเหนือ พร้อมให้ความเป็นไปได้ 100% ว่าจะดำเนินต่อไปจนถึงฤดูใบไม้ผลิปี 2570

เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ร้อนกว่าปกติ บางพื้นที่เสี่ยงฝนน้อย

ศูนย์อุตุนิยมวิทยาเฉพาะทางอาเซียน (ASEAN Specialised Meteorological Centre: ASMC) ในการคาดการณ์ฤดูกาลเดือนพฤศจิกายน 2569 ถึงมกราคม 2570 ระบุว่า สภาวะเอลนีโญยังคงแข็งแรงและมีแนวโน้มต่อเนื่องเข้าสู่ต้นปี 2570 โดยมีโอกาสสูงที่อุณหภูมิในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้จะสูงกว่าค่าปกติ ขณะที่บางส่วนของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ภาคพื้นทวีปมีแนวโน้มฝนต่ำกว่าปกติ

สำหรับประเทศไทย ก่อนหน้านี้สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ (สทนช.) เคยเตือนว่าปริมาณฝนปี 2569 อาจต่ำกว่าค่าเฉลี่ยราว 10–15% จากอิทธิพลเอลนีโญ และให้เตรียมบริหารจัดการน้ำสำหรับฤดูแล้งตั้งแต่ปลายปี 2569 ต่อเนื่องถึงปี 2570 อย่างไรก็ตาม การคาดการณ์ระดับภูมิภาคไม่ได้หมายความว่าทุกพื้นที่ของไทยจะเกิดภัยแล้งพร้อมกัน เนื่องจากฝนในแต่ละพื้นที่ยังขึ้นอยู่กับมรสุม ร่องมรสุม พายุหมุนเขตร้อน และปัจจัยอากาศระดับท้องถิ่น

อีสาน-ขอนแก่นควรเฝ้าระวัง “น้ำต้นทุน” มากกว่าฟันธงภัยแล้ง

งานวิจัยที่วิเคราะห์ข้อมูลฝนจากสถานีกรมอุตุนิยมวิทยา 27 แห่งในภาคตะวันออกเฉียงเหนือย้อนหลัง 30 ปี พบว่า ช่วงเอลนีโญมีความสัมพันธ์กับแนวโน้มฝนลดลงในภาคอีสาน และผลต่อปริมาณฝนอาจมีช่วงหน่วงประมาณ 4–5 เดือนในบางช่วงเวลา จึงเป็นข้อมูลที่ควรใช้ประกอบการเฝ้าระวัง โดยเฉพาะการจัดสรรน้ำเพื่ออุปโภคบริโภค การเกษตร และการเตรียมรับฤดูร้อนปี 2570

สำหรับจังหวัดขอนแก่น สิ่งที่ควรติดตามต่อจากนี้ไม่ใช่เพียงระดับความรุนแรงของเอลนีโญ แต่รวมถึงปริมาณฝนจริงในลุ่มน้ำชี-น้ำพอง ปริมาณน้ำในเขื่อนและอ่างเก็บน้ำ ตลอดจนพยากรณ์รายเดือนและรายฤดูกาลของกรมอุตุนิยมวิทยา เพราะผลกระทบระดับพื้นที่อาจแตกต่างจากภาพรวมของภูมิภาคได้มาก

เอลนีโญแรง ไม่ได้แปลว่าจะแล้งทุกแห่ง

WMO ย้ำว่า เอลนีโญเป็นตัวขับเคลื่อนภูมิอากาศขนาดใหญ่ที่เพิ่มโอกาสเกิดความผิดปกติของฝนและอุณหภูมิ แต่ไม่ใช่ตัวกำหนดสภาพอากาศเฉพาะพื้นที่แบบเบ็ดเสร็จ ดังนั้น การเฝ้าระวังควรใช้ข้อมูลจากหน่วยงานอุตุนิยมวิทยาระดับประเทศและระดับพื้นที่ควบคู่กัน และหลีกเลี่ยงการตีความว่าเอลนีโญรุนแรงจะทำให้เกิดภัยแล้ง น้ำท่วม หรือพายุในทุกพื้นที่โดยอัตโนมัติ

ขณะเดียวกัน ภาพรวมโลกร้อนยังเพิ่มความเสี่ยงซ้อนทับกับเอลนีโญ ทั้งคลื่นความร้อน ภัยแล้ง ฝนตกหนัก และความผันผวนของสภาพอากาศ WMO ระบุว่าระดับน้ำทะเลและความร้อนสะสมในมหาสมุทรอยู่ในระดับสูงเป็นประวัติการณ์ พร้อมเรียกร้องให้ประเทศต่าง ๆ เพิ่มประสิทธิภาพระบบเตือนภัยล่วงหน้าและการบริหารความเสี่ยงจากสภาพภูมิอากาศ

แหล่งข้อมูล

ทีมข่าวขอนแก่นลิงก์ รายงาน

เรื่องล่าสุด

โหลดเพิ่ม