รู้หรือไม่ว่าขอนแก่นเป็นจังหวัดสำคัญในประวัติศาสตร์การค้นพบไดโนเสาร์ไทย? พื้นที่ภูเวียงมีหลักฐานซากดึกดำบรรพ์ที่นักวิจัยศึกษาต่อเนื่องมาหลายสิบปี และยังมีความคืบหน้าการค้นพบครั้งสำคัญในปี 2569 จึงเป็นจุดหมายที่น่าเที่ยวทั้งสำหรับครอบครัว นักเรียน และผู้สนใจธรรมชาติวิทยา
เริ่มจากพิพิธภัณฑ์ไดโนเสาร์ภูเวียง
ศูนย์ศึกษาวิจัยและพิพิธภัณฑ์ไดโนเสาร์ภูเวียง ตั้งอยู่ตำบลในเมือง อำเภอเวียงเก่า จังหวัดขอนแก่น อยู่ในความดูแลของกรมทรัพยากรธรณี ภายในจัดแสดงเรื่องกำเนิดโลก วิวัฒนาการของสิ่งมีชีวิต โครงสร้างทางธรณีวิทยา และการค้นพบซากดึกดำบรรพ์ในพื้นที่ภูเวียง
ผู้เข้าชมจะได้เห็นนิทรรศการและแบบจำลองเกี่ยวกับไดโนเสาร์ ซึ่งช่วยอธิบายว่าการค้นพบกระดูกเพียงบางส่วนสามารถนำไปสู่การศึกษารูปร่าง ขนาด และการดำรงชีวิตของสัตว์ดึกดำบรรพ์ได้อย่างไร การพาเด็ก ๆ มาเที่ยวจึงเป็นโอกาสเรียนรู้วิทยาศาสตร์นอกห้องเรียนอย่างสนุกสนาน
สำหรับปี 2569 พิพิธภัณฑ์ได้ประชาสัมพันธ์นิทรรศการพิเศษ “5 ทศวรรษ ไดโนเสาร์ไทย” เพื่อย้อนรอยการค้นพบซากไดโนเสาร์ครั้งแรกของประเทศไทยเมื่อ พ.ศ. 2519 จนถึงการวิจัยในปัจจุบัน ทั้งนี้ ควรเช็กตารางนิทรรศการก่อนเข้าชม
ไปต่อที่อุทยานแห่งชาติภูเวียง สัมผัสพื้นที่ขุดค้นจริง
หลังจากชมพิพิธภัณฑ์แล้ว สามารถขับรถต่อไปยังอุทยานแห่งชาติภูเวียง ซึ่งมีแหล่งขุดค้นซากดึกดำบรรพ์และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ การเดินทางระหว่างพิพิธภัณฑ์กับพื้นที่อุทยานเป็นคนละจุด จึงควรเผื่อเวลาเดินทางและสอบถามเส้นทางกับเจ้าหน้าที่
กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช รายงานเมื่อวันที่ 14 ตุลาคม 2569 ว่า การขุดค้นหลุมที่ 3 บริเวณห้วยประตูตีหมา พบซากดึกดำบรรพ์ไดโนเสาร์มากกว่า 270 ชิ้น จากการศึกษาของคณะนักวิจัยระบุว่าเป็นไดโนเสาร์ซอโรพอดกินพืชขนาดใหญ่ชนิดใหม่ของโลกในวงศ์บราคิโอซอริเด คาดว่ามีความยาวประมาณ 20–25 เมตร
ข้อมูลจากกรมอุทยานฯ ระบุว่า หลุมขุดค้นที่ 3 เปิดให้นักท่องเที่ยวเข้าชมผ่านทางเดินศึกษาธรรมชาติระยะประมาณ 300 เมตร ในช่วงเวลา 08.30–16.30 น. ควรตรวจสอบกับศูนย์บริการนักท่องเที่ยวก่อนออกเดินทาง เพราะพื้นที่ศึกษาวิจัยอาจมีข้อจำกัดด้านความปลอดภัยหรือการเข้าชม
เรื่องน่ารู้: ภูเวียงสำคัญต่อวิทยาศาสตร์ไทยอย่างไร
ฟอสซิลที่พบไม่ได้เป็นเพียงวัตถุจัดแสดง แต่เป็นหลักฐานซึ่งช่วยให้นักวิทยาศาสตร์เข้าใจสภาพแวดล้อมของประเทศไทยเมื่อหลายสิบถึงร้อยล้านปีก่อน และเรียนรู้ความหลากหลายของไดโนเสาร์ที่เคยอาศัยอยู่บนผืนแผ่นดินนี้ การอนุรักษ์ชั้นหินและหลุมขุดค้นจึงสำคัญไม่แพ้การจัดแสดงให้ประชาชนเข้าถึง
วันเวลาเข้าชมและค่าใช้จ่าย
- พิพิธภัณฑ์ไดโนเสาร์ภูเวียง: เปิดวันอังคาร–อาทิตย์ หยุดวันจันทร์เป็นหลัก
- เวลาเปิดที่ประชาสัมพันธ์ล่าสุด: 09.30–16.30 น.
- ค่าเข้าชมตามข้อมูลกรมทรัพยากรธรณี: คนไทยผู้ใหญ่ 20 บาท เด็ก 10 บาท; ต่างชาติผู้ใหญ่ 60 บาท เด็ก 30 บาท
- โทรศัพท์พิพิธภัณฑ์: 081-846-2760 หรือ 081-845-8628
- หลุมขุดค้นที่ 3: ช่วงเวลาเยี่ยมชมที่แจ้ง 08.30–16.30 น.; ศูนย์บริการนักท่องเที่ยวอุทยานแห่งชาติภูเวียง 043-438-333
- ควรตรวจค่าเข้าอุทยานฯ และเงื่อนไขเข้าพื้นที่ขุดค้นอีกครั้งก่อนเดินทาง
เที่ยวภูเวียงอย่างเคารพแหล่งฟอสซิล
นักท่องเที่ยวไม่ควรสัมผัส เคลื่อนย้าย หรือเก็บวัสดุจากแหล่งขุดค้น และควรอยู่บนทางเดินที่อนุญาต การปฏิบัติตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่ช่วยปกป้องหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ให้คนรุ่นต่อไปได้ศึกษา
ถ้าอยากพาเด็ก ๆ ไปเที่ยวในขอนแก่นที่ได้ทั้งความรู้และประสบการณ์จริง ภูเวียงถือเป็นตัวเลือกที่คุ้มค่า และการค้นพบครั้งล่าสุดก็ยิ่งทำให้ที่นี่มีเรื่องเล่าใหม่ให้ติดตาม
ข้อมูลประกอบและอ้างอิง
กรมอุทยานแห่งชาติฯ – ข่าวความคืบหน้าการค้นพบฟอสซิล 14 ต.ค. 2569
กรมทรัพยากรธรณี – ข่าวพิพิธภัณฑ์ไดโนเสาร์ภูเวียง
กรมประชาสัมพันธ์ – ข้อมูลเปิดพิพิธภัณฑ์และค่าเข้าชม ต.ค. 2569
