นักวิจัยมหาวิทยาลัยขอนแก่น (มข.) ร่วมกับมหาวิทยาลัยมหาสารคาม (มมส.) ทดลองแนวทางกายภาพบำบัดทางไกลสำหรับผู้มีอาการปวดหลังส่วนล่างเรื้อรังร่วมกับภาวะกระดูกสันหลังส่วนเอวไม่มั่นคง โดยสุ่มผู้เข้าร่วม 30 คนเป็นกลุ่มฝึกผ่านวิดีโอคอล 15 คน และกลุ่มติดตามที่คลินิก 15 คน ใช้โปรแกรมบริหารกล้ามเนื้อแกนกลางเหมือนกันเป็นเวลา 7 สัปดาห์ ผลพบว่าทั้งสองกลุ่มมีคะแนนปวดและข้อจำกัดในการใช้ชีวิตลดลง แต่ไม่พบความแตกต่างระหว่างกลุ่มอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ซึ่งยัง ไม่ใช่การพิสูจน์ว่าสองวิธีให้ผลเท่ากันอย่างแน่นอน เพราะงานมีตัวอย่างขนาดเล็ก
ผลงานเรื่อง Effects of a Core Stabilization Exercise Program with the Abdominal Drawing-In Maneuver Technique in Chronic Non-Specific Low Back Pain with Lumbar Instability Using Telerehabilitation: A Randomized Controlled Trial เผยแพร่ออนไลน์เมื่อ 28 ตุลาคม 2569 ในวารสาร Journal of Health Science and Medical Research โดยต้นฉบับที่เปิดเผยปัจจุบันยังเป็นฉบับ Early Version ซึ่งอาจมีการแก้ไขรายละเอียดและรูปแบบก่อนตีพิมพ์ฉบับสมบูรณ์
ใครเป็นผู้วิจัย และทดลองอย่างไร
ผู้เขียนประกอบด้วย Chutimon Kongsa, Torkamol Hunsawong, Rungthip Puntumetakul, Thiwaphon Chatprem, Lugkana Mato และ Papangkorn Meekaew โดยผู้วิจัย 5 คนแรกมีสังกัดที่คณะเทคนิคการแพทย์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น และศูนย์วิจัยด้านอาการปวดหลัง คอ และข้อ ส่วน Chutimon Kongsa มีสังกัดมหาวิทยาลัยมหาสารคามร่วมด้วย ขณะที่ Papangkorn Meekaew สังกัดคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม; Torkamol Hunsawong เป็นผู้เขียนสำหรับการติดต่อในต้นฉบับ
การศึกษาดำเนินการที่หน่วยกายภาพบำบัด โรงพยาบาลสุทธาเวช คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม มีผู้ได้รับการคัดกรอง 45 คน ก่อนคัดเลือกและสุ่มเป็นสองกลุ่มรวม 30 คน อายุ 18–60 ปี มีอาการปวดหลังส่วนล่างโดยไม่พบสาเหตุเฉพาะนานเกิน 12 สัปดาห์ และผ่านเกณฑ์ตรวจความไม่มั่นคงของกระดูกสันหลังส่วนเอว ผู้ประเมินผลไม่ทราบว่าแต่ละคนอยู่กลุ่มใด ผู้เข้าร่วมครบทั้ง 30 คนจนสิ้นสุดการทดลอง ทั้งนี้เอกสารต้นฉบับไม่ได้ระบุช่วงวันเริ่ม–สิ้นสุดการเก็บข้อมูลไว้อย่างชัดเจน
ทั้งสองกลุ่มฝึกบริหารกล้ามเนื้อแกนกลางแบบ Core Stabilization Exercise ควบคู่กับเทคนิค Abdominal Drawing-In Maneuver (ADIM) สัปดาห์ละ 3 ครั้ง ครั้งละประมาณ 20 นาที เป็นเวลา 7 สัปดาห์ ก่อนเริ่มโปรแกรมทุกคนได้รับการสอนและตรวจความถูกต้องของท่าจากนักกายภาพบำบัดด้วยเครื่องช่วยให้ข้อมูลแรงดัน กลุ่มทางไกลรับการกำกับผ่านวิดีโอคอลอย่างน้อยสัปดาห์ละครั้ง และใช้ LINE ติดตามการฝึกในครั้งอื่น ส่วนกลุ่มคลินิกเข้าพบผู้วิจัยเพื่อรับการกำกับและติดตามที่สถานพยาบาลสัปดาห์ละครั้ง
ผลทดลอง: คะแนนปวดลดลง แต่ยังไม่พบความต่างระหว่างวิธีส่งมอบบริการ
เมื่อสิ้นสุด 7 สัปดาห์ กลุ่มทางไกลมีคะแนนปวดขณะพักเฉลี่ยจาก 5.00 เหลือ 2.40 คะแนน บนมาตราส่วน 0–10 หรือลด 2.60 คะแนน ส่วนกลุ่มคลินิกจาก 5.20 เหลือ 2.53 คะแนน หรือลด 2.67 คะแนน ทั้งสองกลุ่มลดลงอย่างมีนัยสำคัญเมื่อเทียบกับก่อนเริ่มฝึก (p < 0.001) แต่ผลเปรียบเทียบคะแนนปวดหลังจบโปรแกรมระหว่างสองกลุ่มเมื่อปรับค่าก่อนทดลองแล้ว ไม่พบความต่างอย่างมีนัยสำคัญ (p = 0.93)
คะแนนข้อจำกัดจากอาการปวดหลังตามแบบประเมิน Oswestry Disability Index (ODI) ของกลุ่มทางไกลลดจาก 24.27% เป็น 14.00% ส่วนกลุ่มคลินิกลดจาก 28.00% เป็น 9.87% แบบประเมิน Roland–Morris Disability Questionnaire (RMDQ) ก็ดีขึ้นทั้งคู่ ผลของการเปรียบเทียบระหว่างกลุ่มยังไม่ถึงเกณฑ์นัยสำคัญทางสถิติ ขณะเดียวกันการรับรู้ตำแหน่งกระดูกสันหลังส่วนเอวที่วัดด้วย Lumbar Joint Repositioning Error ยังไม่พบการเปลี่ยนแปลงชัดเจน
ด้านการทำตามโปรแกรม ผู้วิจัยรายงานอัตราการปฏิบัติตามการฝึกประมาณ 96% และความพึงพอใจเฉลี่ย 4.94 จาก 5 คะแนน สำหรับกลุ่มทางไกล เทียบกับ 4.87 จาก 5 คะแนน ในกลุ่มคลินิก ไม่มีรายงานเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์รุนแรง พบเพียงอาการปวดเมื่อยกล้ามเนื้อเล็กน้อยช่วงสัปดาห์แรกที่หายไปหลังพัก อย่างไรก็ตาม ตัวเลขความพึงพอใจนี้มาจากผู้เข้าร่วมกลุ่มเล็กและไม่ใช่หลักฐานว่าบริการทางไกลเหมาะกับผู้ป่วยทุกคน
ประโยชน์ต่อขอนแก่นและอีสาน: ลดข้อจำกัดเรื่องการเดินทางได้หรือไม่
โจทย์สำคัญของพื้นที่ห่างไกลคือผู้ป่วยบางรายต้องเสียเวลาและค่าใช้จ่ายเพื่อเดินทางไปพบผู้เชี่ยวชาญ งานนี้ให้สัญญาณว่าการติดตามท่าบริหารผ่านวิดีโอคอลร่วมกับ LINE อาจเป็นแนวทางที่ ควรศึกษาต่อยอดในระบบบริการกายภาพบำบัด เมื่อผู้ป่วยได้รับการประเมินและฝึกท่าอย่างถูกต้องตั้งแต่ต้น มีอินเทอร์เน็ตที่เชื่อถือได้ และสามารถรับคำแนะนำจากนักกายภาพบำบัดระหว่างทำโปรแกรม
อย่างไรก็ดี งานวิจัยไม่ได้วัดการประหยัดค่าเดินทาง ต้นทุนการให้บริการ หรือผลลัพธ์หลังจบ 7 สัปดาห์ และไม่ได้ทดสอบว่าการฝึกเองโดยไม่มีผู้ดูแลให้ผลเช่นเดียวกัน นอกจากนี้ยังไม่รวมผู้ที่มีโรคกระดูกสันหลังร้ายแรง ภาวะทางระบบประสาทบางประเภท หรือผู้ที่ใช้อุปกรณ์ดิจิทัลไม่ได้ จึงไม่ควรนำผลไปสรุปว่าโปรแกรมนี้ใช้แทนการตรวจวินิจฉัยหรือการรักษาที่คลินิกได้กับทุกกรณี
ข้อจำกัดที่ต้องอ่านก่อนนำไปใช้
ข้อจำกัดสำคัญคือแต่ละกลุ่มมีเพียง 15 คน ไม่มีการติดตามระยะยาวและไม่มีการวัดผลระหว่างการรักษา ตลอดจนไม่ได้ออกแบบเป็นการทดลองพิสูจน์ความเท่าเทียมหรือความไม่ด้อยกว่ากันโดยเฉพาะ การที่ไม่พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญจึงไม่ใช่ข้อยืนยันว่าทางไกลมีประสิทธิภาพเท่าการพบผู้เชี่ยวชาญทุกประการ ควรศึกษาเพิ่มในผู้เข้าร่วมจำนวนมากขึ้น หลายพื้นที่ และติดตามผลต่อเนื่อง
ข้อมูลนี้เป็นรายงานผลการวิจัย ไม่ใช่คำแนะนำให้ผู้ปวดหลังเริ่มท่าออกกำลังกายตามงานทดลองด้วยตนเอง หากมีอาการปวดหลังเรื้อรัง ควรให้แพทย์หรือนักกายภาพบำบัดประเมินสาเหตุและความเหมาะสมก่อนเลือกวิธีฟื้นฟู
แหล่งข้อมูลและบทความต้นฉบับ
บทความต้นฉบับ: Journal of Health Science and Medical Research — DOI: 10.31584/jhsmr.20261485 | อ่านฉบับ Early Version (PDF) | ระเบียนงานวิจัยกายภาพบำบัดทางไกลของ มข. บน Thai University Rankings
หมายเหตุภาพ: ภาพปกเป็นภาพประกอบจำลองที่สร้างด้วย AI เพื่อสื่อแนวคิดการกายภาพบำบัดทางไกล ไม่ใช่ภาพผู้ป่วย นักกายภาพบำบัด หรือสถานที่ที่เข้าร่วมการทดลองจริง
ทีมข่าวขอนแก่นลิงก์ รายงาน


