👵 มข. ร่วมวิจัยแอป ADL Alert ช่วยผู้ดูแลผู้สูงอายุ ทดลอง 12 สัปดาห์พบคะแนนการดูแลดีขึ้น

KKL cover - KKU ADL Alert elderly caregiving app

ขอนแก่น — นักวิจัยมหาวิทยาลัยขอนแก่นร่วมกับมหาวิทยาลัยราชภัฏชัยภูมิศึกษาการใช้แอปพลิเคชัน ADL Alert สนับสนุนผู้ดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ทดลองกับผู้ดูแล 60 คน เป็นเวลา 12 สัปดาห์ พบว่ากลุ่มที่ใช้แอปมีคะแนนพฤติกรรมการดูแลหลังทดลองสูงกว่ากลุ่มได้รับบริการตามปกติเมื่อปรับคะแนนพื้นฐาน ผลวิจัยเปิดแนวทางนำเทคโนโลยีสุขภาพดิจิทัลมาสนับสนุนครอบครัวและระบบดูแลผู้สูงวัยในชุมชน แต่ยังไม่ใช่หลักฐานยืนยันประสิทธิผลระยะยาว

ผลงานเรื่อง Effects of the ADL alert application on enhancing health literacy among caregivers of dependent older adults in Northeastern Thailand ของ Krittiyanee Thammasarn, Kyaw Min Htike และ Natnapa Heebkaew Padchasuwan จากมหาวิทยาลัยขอนแก่น ร่วมกับ Jiranit Pitiyoskhopong จากมหาวิทยาลัยราชภัฏชัยภูมิ เผยแพร่ในวารสาร Educational Gerontology วันที่ 9 ตุลาคม 2569

โจทย์ใหญ่ของครอบครัว: ผู้ดูแลต้องรู้มากกว่าการช่วยทำกิจวัตรประจำวัน

ผู้สูงอายุที่ช่วยเหลือตนเองได้น้อยอาจต้องมีคนในครอบครัวคอยดูแลเรื่องกิจวัตร การสังเกตอาการ และการประสานบริการสุขภาพ การดูแลต่อเนื่องทำให้ผู้ดูแลต้องเข้าใจข้อมูลสุขภาพและประยุกต์ใช้ได้ถูกต้อง งานวิจัยนี้จึงมุ่งประเมินว่าการใช้แอป ADL Alert มีความสัมพันธ์กับการเปลี่ยนแปลงความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมการดูแลหรือไม่

ทดลองกับผู้ดูแล 60 คน แบ่งกลุ่มใช้แอปและกลุ่มเปรียบเทียบ

การศึกษาใช้รูปแบบกึ่งทดลอง วัดผลก่อนและหลังทดลองในสองกลุ่ม รวมผู้ดูแล 60 คน แบ่งเป็นกลุ่มใช้ ADL Alert 30 คน และกลุ่มได้รับบริการสุขภาพตามปกติอีก 30 คน ติดตามเป็นเวลา 12 สัปดาห์ ผู้วิจัยพบว่าทั้งสองกลุ่มมีลักษณะตั้งต้นแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ จึงใช้วิธีวิเคราะห์ ANCOVA ปรับคะแนนก่อนทดลองและปรับการทดสอบหลายรายการในส่วนความรอบรู้ด้านสุขภาพ

ภายหลังปรับคะแนนพื้นฐาน กลุ่มใช้แอปมีคะแนนพฤติกรรมการดูแลผู้สูงอายุหลังทดลองสูงกว่ากลุ่มเปรียบเทียบ โดยมีผลต่างค่าเฉลี่ยที่ปรับแล้ว 14.81 คะแนน (ช่วงความเชื่อมั่น 95% เท่ากับ 13.24–16.37) อีกทั้งพบการเปลี่ยนแปลงเชิงบวกของคะแนนความรอบรู้ด้านสุขภาพในกลุ่มใช้แอปตามการวัดที่งานวิจัยกำหนด ส่วนกลุ่มเปรียบเทียบไม่พบการเปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญในการวัดดังกล่าว

หน่วยบริการและครอบครัวจะต่อยอดแนวคิดนี้ได้อย่างไร

  • คลินิกผู้สูงอายุและโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล: พิจารณาใช้สื่อดิจิทัลหรือแอปที่ผ่านการประเมินเพื่อเสริมการให้ความรู้แก่ผู้ดูแล หลังเจ้าหน้าที่ประเมินความต้องการรายครอบครัว
  • ผู้ดูแลในครอบครัว: ใช้ข้อมูลจากแอปที่เชื่อถือได้ประกอบคำแนะนำของบุคลากรสุขภาพ ไม่ใช้แอปตัดสินใจรักษาหรือปรับยาเอง
  • องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น: ทดลองหลักสูตรเสริมทักษะดิจิทัลของผู้ดูแลควบคู่บริการเยี่ยมบ้าน โดยออกแบบให้ผู้สูงอายุและผู้ดูแลที่ไม่มีสมาร์ตโฟนไม่ถูกทิ้งไว้ข้างหลัง
  • นักพัฒนาบริการ: ทดสอบความเข้าใจและความสะดวกของผู้ดูแลจริง วัดผลเชิงพฤติกรรมและภาวะสุขภาพระยะยาวก่อนขยายใช้วงกว้าง

ข้อเสนอข้างต้นเป็นแนวทางประยุกต์จากงานวิจัย ไม่ได้หมายความว่าแอป ADL Alert เปิดให้ประชาชนดาวน์โหลดทั่วไปแล้ว เพราะข้อมูลที่ตรวจสอบได้ยังไม่ยืนยันช่องทางเปิดให้บริการสาธารณะหรือค่าบริการ

ข้อจำกัด: กลุ่มที่ใช้แอปไม่ได้ถูกสุ่มรายบุคคล

ผู้วิจัยจัดกลุ่มตามชุมชน ไม่ใช่สุ่มผู้ดูแลแต่ละคน และผลลัพธ์วัดหลังสิ้นสุดการทดลองด้วยแบบรายงานตนเอง จึงอาจมีผลของความแตกต่างระหว่างกลุ่มหรืออคติในการประเมิน ผลที่เห็นจึงควรถูกมองว่าเป็นหลักฐานเบื้องต้น ต้องทดลองแบบสุ่มระดับชุมชนหรือศึกษาซ้ำในหลายพื้นที่ พร้อมวัดผลจริงในระยะยาวก่อนนำไปเป็นมาตรฐานบริการ

แหล่งข้อมูลและหมายเหตุภาพ

บทความวิจัย: Educational Gerontology — Effects of the ADL alert application (DOI: 10.1080/03601277.2026.2745678) และ ระเบียนงานวิจัยใน Thai University Rankings

ภาพปกเป็นภาพประกอบจำลองที่สร้างด้วย AI ไม่ใช่ภาพผู้เข้าร่วมการทดลองหรือหน้าจอแอปจริง

ทีมข่าวขอนแก่นลิงก์ รายงาน

เรื่องล่าสุด