🌧️ ความชื้นตกค้าง ตัวการสำคัญทำให้รองเท้าขึ้นรา
🦠 คราบเหงื่อและสิ่งสกปรก สะสมจนเกิดกลิ่นอับ
📦 เก็บรองเท้าในกล่องปิดทึบ เสี่ยงอับชื้น
🏠 ตู้รองเท้าอากาศไม่ถ่ายเท เพิ่มโอกาสเกิดเชื้อรา
🧽 ทำความสะอาดและผึ่งให้แห้งก่อนเก็บทุกครั้ง
💧 ใช้ซิลิกาเจลช่วยดูดซับความชื้น
👀 หมั่นตรวจสอบรองเท้า โดยเฉพาะช่วงฤดูฝน
⚠️ รองเท้าขึ้นราแล้ว อย่าเพิ่งหยิบมาใส่ ต้องจัดการให้ถูกวิธี
เคยไหม? รองเท้าคู่โปรดที่เก็บไว้ในตู้ ไม่ได้หยิบมาใส่หลายเดือน พอถึงเวลานำกลับมาใช้งานกลับมีกลิ่นอับ หรือบางคู่มีคราบสีขาวหรือสีเขียวขึ้นตามผิวรองเท้า ทั้งที่ไม่ได้ใส่และไม่ได้เปียกฝนเลย
หลายคนอาจคิดว่ารองเท้าต้องขึ้นราเพราะเก็บไว้นาน แต่ความจริงแล้ว ระยะเวลาที่ไม่ได้ใช้งานไม่ใช่สาเหตุโดยตรง ปัจจัยสำคัญคือความชื้น อุณหภูมิ การระบายอากาศ และสิ่งสกปรกหรือคราบเหงื่อที่ยังตกค้างอยู่บนรองเท้าก่อนนำไปเก็บ
ยิ่งในสภาพอากาศร้อนชื้นอย่างประเทศไทย การเก็บรองเท้าไว้ในกล่องหรือตู้ที่ปิดทึบเป็นเวลานาน อาจทำให้รองเท้าคู่ที่ไม่ได้ใส่กลายเป็นแหล่งสะสมความชื้นและเชื้อราได้
🦠 ทำไมรองเท้าที่ไม่ได้ใส่นานถึงมีกลิ่นอับหรือขึ้นรา?
สาเหตุที่ทำให้รองเท้าเกิดกลิ่นอับและเชื้อราไม่ได้มีเพียงเรื่องระยะเวลาการจัดเก็บ แต่ยังมีปัจจัยหลายอย่างที่หลายคนอาจมองข้าม ดังนี้
1. เก็บรองเท้าทั้งที่ยังมีความชื้นตกค้าง
นี่เป็นหนึ่งในสาเหตุที่มองข้ามได้ง่าย เพราะรองเท้าบางคู่ดูเหมือนแห้งแล้ว แต่บริเวณพื้นรองเท้าด้านใน แผ่นรองส้น หรือรอยเย็บอาจยังมีความชื้นหลงเหลืออยู่
โดยเฉพาะรองเท้าที่เคยใส่เดินนาน ๆ ออกกำลังกาย หรือเปียกฝน หากนำไปเก็บทันทีโดยไม่ผึ่งให้แห้งสนิท ความชื้นที่ตกค้างอาจเอื้อต่อการเจริญเติบโตของเชื้อราและจุลินทรีย์ที่ทำให้เกิดกลิ่นได้
2. เหงื่อและคราบสกปรกยังติดอยู่ในรองเท้า
แม้จะไม่ได้ใส่รองเท้าแล้ว แต่คราบเหงื่อ ไขมันจากผิวหนัง ฝุ่น และสิ่งสกปรกที่สะสมอยู่ด้านในยังคงอยู่ได้
สิ่งตกค้างเหล่านี้อาจเป็นแหล่งอาหารของจุลินทรีย์บางชนิด เมื่อรวมกับความชื้นและอากาศที่ถ่ายเทไม่สะดวก จึงทำให้เกิดกลิ่นไม่พึงประสงค์ได้
ดังนั้น ก่อนเก็บรองเท้าคู่ที่ไม่ได้ใช้งานเป็นเวลานาน ควรทำความสะอาดตามชนิดวัสดุ โดยเฉพาะบริเวณพื้นรองเท้าด้านในที่สัมผัสกับเท้าโดยตรง
3. เก็บไว้ในกล่องหรือถุงพลาสติกที่ปิดสนิท
หลายคนคิดว่าการเก็บรองเท้าไว้ในกล่องหรือถุงพลาสติกจะช่วยป้องกันฝุ่นและทำให้รองเท้าสะอาด แต่หากรองเท้ายังมีความชื้นอยู่ การปิดภาชนะทันทีอาจทำให้ความชื้นระบายออกได้ยาก
เมื่อเก็บไว้ในพื้นที่ที่อากาศไม่หมุนเวียนเป็นเวลานาน ก็มีโอกาสเกิดกลิ่นอับและเชื้อราได้ โดยเฉพาะหากวางกล่องรองเท้าไว้ในตู้ที่มีความชื้นสูง
4. ตู้เก็บรองเท้ามีความชื้นสะสม
บางครั้งต้นเหตุไม่ได้อยู่ที่รองเท้า แต่อยู่ที่บริเวณจัดเก็บ เช่น ตู้รองเท้าที่ตั้งชิดผนังที่มีความชื้น วางอยู่ใกล้ห้องน้ำ หรืออยู่ในมุมที่อากาศไม่ถ่ายเท
ความชื้นสัมพัทธ์ที่สูง อุณหภูมิที่เหมาะสม และการระบายอากาศที่ไม่ดี เป็นปัจจัยที่เอื้อต่อการเกิดเชื้อรา โดยเฉพาะรองเท้าหนังซึ่งมีวัสดุอินทรีย์และคราบตกค้างที่เชื้อราสามารถใช้เป็นแหล่งอาหารได้
5. เก็บรองเท้าโดยไม่ตรวจสอบเป็นเวลาหลายเดือน
การเก็บรองเท้าแล้วไม่เปิดดูเลยเป็นเวลานาน ทำให้ไม่ทันสังเกตว่ามีความชื้นหรือเชื้อราเริ่มเกิดขึ้นหรือไม่
เมื่อพบอีกครั้ง เชื้อราอาจกระจายเป็นบริเวณกว้างแล้ว และอาจทำให้เกิดคราบฝังแน่นหรือทำลายพื้นผิววัสดุรองเท้าได้
🧽 6 วิธีเก็บรองเท้าไม่ให้มีกลิ่นอับและขึ้นรา
หากมีรองเท้าหลายคู่ที่ไม่ได้ใช้งานเป็นประจำ ลองปรับวิธีเก็บรักษาตามคำแนะนำต่อไปนี้ เพื่อช่วยลดความเสี่ยงจากความชื้นและเชื้อรา
1. ทำความสะอาดก่อนเก็บทุกครั้ง
เช็ดฝุ่น คราบดิน และสิ่งสกปรกออกจากรองเท้า รวมถึงทำความสะอาดพื้นรองเท้าด้านในตามวิธีที่เหมาะกับวัสดุ ไม่ควรเก็บรองเท้าที่มีคราบเหงื่อหรือกลิ่นอับติดอยู่ เพราะสิ่งตกค้างเหล่านี้อาจทำให้เกิดกลิ่นซ้ำได้
2. ผึ่งรองเท้าให้แห้งสนิทก่อนนำไปเก็บ
หลังทำความสะอาด ควรนำรองเท้าไปผึ่งในบริเวณที่อากาศถ่ายเทดีและไม่มีความชื้นสะสม สามารถถอดแผ่นรองพื้นออกมาผึ่งแยกได้หากถอดได้ โดยเฉพาะรองเท้าผ้าใบที่มีวัสดุหลายชั้น
สำหรับรองเท้าหนัง ควรหลีกเลี่ยงการตากแดดจัดหรือใช้ความร้อนสูง เพราะอาจทำให้หนังแห้ง แข็ง หรือเสียรูปได้
3. อย่าเก็บรองเท้าในถุงพลาสติกทันที
หากต้องการเก็บรองเท้าเป็นเวลานาน ควรเลือกกล่องหรือถุงผ้าที่สะอาดและแห้ง โดยต้องแน่ใจว่ารองเท้าแห้งสนิทแล้ว และบริเวณจัดเก็บไม่มีความชื้นสะสม
ถุงผ้าช่วยลดการสะสมความชื้นจากการปิดผนึกแน่นเกินไปได้ แต่ก็ควรตรวจสอบรองเท้าเป็นระยะ ไม่ควรคิดว่าถุงผ้าจะป้องกันเชื้อราได้ทั้งหมด
4. ใช้ซองดูดความชื้นอย่างเหมาะสม
ซิลิกาเจลหรือสารดูดความชื้นสามารถช่วยดูดซับความชื้นในพื้นที่จัดเก็บขนาดเล็กได้ ควรวางไว้ในกล่องรองเท้าหรือบริเวณใกล้รองเท้า โดยไม่ให้สัมผัสกับพื้นผิวที่อาจเสียหาย และเปลี่ยนหรือทำให้กลับมาใช้งานได้ตามคำแนะนำของผลิตภัณฑ์
อย่างไรก็ตาม ซองดูดความชื้นไม่สามารถแก้ปัญหาความชื้นจากผนังรั่วหรือห้องที่อับชื้นตลอดเวลาได้
5. เว้นช่องว่างให้อากาศถ่ายเท
ไม่ควรวางรองเท้าเบียดกันแน่นจนไม่มีช่องว่าง ควรจัดชั้นรองเท้าให้มีอากาศไหลเวียน และหลีกเลี่ยงการวางชิดผนังที่มีความชื้นหรือบริเวณที่อากาศไม่ถ่ายเท
6. หมั่นนำรองเท้าออกมาตรวจสอบ
แม้จะไม่ได้ใส่รองเท้าคู่นั้น ก็ควรนำออกมาตรวจดูเป็นระยะ โดยเฉพาะช่วงฤดูฝนหรือช่วงที่อากาศชื้นมาก หากพบว่ามีกลิ่นอับหรือมีจุดผิดปกติ ควรรีบแยกออกจากรองเท้าคู่อื่นและตรวจสอบก่อนที่ปัญหาจะลุกลาม
⚠️ รองเท้าขึ้นราแล้ว ยังใส่ต่อได้ไหม? ต้องทำอย่างไร?
หากพบคราบคล้ายเชื้อราบนรองเท้า ไม่ควรรีบหยิบมาใส่หรือใช้มือเปล่าปัดคราบออก เพราะอาจทำให้สปอร์เชื้อราฟุ้งกระจายได้
วิธีจัดการควรพิจารณาตามชนิดของรองเท้า ดังนี้
– รองเท้าผ้าใบ : ตรวจสอบป้ายหรือคำแนะนำจากผู้ผลิต หากวัสดุซักได้ให้ทำความสะอาดตามวิธีที่กำหนด และผึ่งให้แห้งสนิท อย่าใส่กลับทันทีขณะที่ยังชื้น
– รองเท้าหนังเรียบ : ควรแยกรองเท้าออกจากคู่อื่น และหลีกเลี่ยงการใช้น้ำยาฟอกขาวหรือสารเคมีรุนแรง เพราะอาจทำให้หนังเสียหาย หากมีเชื้อราขึ้นชัดเจนควรใช้บริการทำความสะอาดรองเท้าที่มีความเชี่ยวชาญ
– รองเท้าหนังกลับหรือหนังนูบัค : ไม่ควรขัดหรือถูคราบแรง ๆ เพราะอาจทำให้ผิววัสดุเสียหาย ควรปรึกษาร้านดูแลรองเท้าที่มีความชำนาญด้านวัสดุชนิดนี้
หากมีเชื้อราขึ้นหลายจุด มีกลิ่นแรง หรือผู้ใช้งานมีโรคภูมิแพ้ โรคทางเดินหายใจ หรือภูมิคุ้มกันบกพร่อง ควรหลีกเลี่ยงการทำความสะอาดเองและให้ผู้เชี่ยวชาญจัดการอย่างเหมาะสม
ที่สำคัญ การเช็ดคราบออกเพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอ ต้องแก้ปัญหาความชื้นในบริเวณจัดเก็บด้วย ไม่เช่นนั้นเชื้อราอาจกลับมาเกิดซ้ำได้
👀 เก็บรองเท้าไว้นานแค่ไหน ควรนำออกมาตรวจสอบ?
ไม่มีระยะเวลาตายตัวว่ารองเท้าจะเริ่มขึ้นราหลังเก็บกี่วัน เพราะขึ้นอยู่กับความชื้น อุณหภูมิ วัสดุรองเท้า และสภาพแวดล้อมในการจัดเก็บ
แต่หากเป็นรองเท้าที่ไม่ได้ใส่เป็นเวลาหลายเดือน ควรหาเวลานำออกมาตรวจสอบเป็นระยะ โดยเฉพาะช่วงที่ฝนตกบ่อยหรืออากาศชื้น หากพบกลิ่นอับตั้งแต่แรก ควรตรวจดูด้านใน พื้นรองเท้า และบริเวณตะเข็บก่อนนำกลับมาใส่
🏠 สรุป รองเท้าที่ไม่ได้ใส่นานก็ขึ้นราได้ ถ้าเก็บไม่ถูกวิธี
รองเท้าที่ไม่ได้ใช้งานไม่ได้หมายความว่าจะปลอดจากกลิ่นอับหรือเชื้อรา เพราะความชื้นและคราบเหงื่อที่ตกค้างสามารถทำให้เกิดปัญหาได้ แม้จะเก็บรองเท้าไว้ในกล่องหรือไม่ได้หยิบออกมาใส่เลยก็ตาม
วิธีป้องกันที่สำคัญคือ ทำความสะอาดรองเท้าก่อนเก็บ ผึ่งให้แห้งสนิท เลือกพื้นที่จัดเก็บที่แห้งและอากาศถ่ายเท รวมถึงนำรองเท้าออกมาตรวจสอบเป็นระยะ เพียงเท่านี้ก็ช่วยลดโอกาสที่รองเท้าคู่โปรดจะกลับมาพร้อมกลิ่นอับหรือคราบเชื้อราได้
ทีมข่าวขอนแก่นลิงก์
#รองเท้าขึ้นรา #วิธีเก็บรองเท้า #กำจัดกลิ่นอับ #ดูแลรองเท้า #หน้าฝนดูแลบ้าน
