ขอนแก่นขึ้นอันดับ 1 ของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และอันดับ 5 ของประเทศไทย ในการจัดอันดับดัชนีความอยู่ดีมีสุขของประชากรและสังคม (TWBI) ฉบับปี 2569 ด้วยคะแนน 75.67 จาก 100 คะแนน ขณะที่ตรังครองอันดับ 1 ของประเทศ สะท้อนผลประเมินคุณภาพชีวิตที่ครอบคลุมสุขภาพ เศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อม การศึกษา และการมีส่วนร่วมของประชาชน
สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (สช.) เผยแพร่รายงานดัชนีความอยู่ดีมีสุขของประชากรและสังคม หรือ Thailand Well-Being Index of the Population and Society (TWBI) ฉบับปี 2569 ซึ่งใช้ข้อมูลสถิติระดับจังหวัดประเมินความอยู่ดีมีสุขของประชาชนทั้ง 77 จังหวัด โดยขอนแก่นได้ 75.67 คะแนน เป็นจังหวัดที่มีคะแนนสูงสุดในภาคอีสาน และอยู่ในอันดับ 5 ของประเทศ
เปิด 5 จังหวัดคะแนนความอยู่ดีมีสุขสูงสุด
| อันดับ | จังหวัด | คะแนน TWBI |
|---|---|---|
| 1 | ตรัง | 80.61 |
| 2 | ระนอง | 77.96 |
| 3 | เพชรบุรี | 77.16 |
| 4 | กระบี่ | 76.85 |
| 5 | ขอนแก่น | 75.67 |
ขอนแก่นเป็นจังหวัดที่มีคะแนนสูงที่สุดในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ส่วนจังหวัดมหาสารคามได้ 71.54 คะแนน อยู่ในอันดับ 12 ของประเทศ และอันดับ 2 ของภาคอีสาน ขณะที่คะแนนเฉลี่ยรวม 5 มิติของทุกจังหวัดที่ปรากฏในรายงานอยู่ที่ 64.44 คะแนน ต่ำกว่าคะแนนของขอนแก่น 11.23 คะแนน
TWBI ใช้ 22 ตัวชี้วัด ครอบคลุม 5 มิติ
ดัชนี TWBI ไม่ได้พิจารณาเฉพาะรายได้หรือความก้าวหน้าทางเศรษฐกิจ แต่ใช้ข้อมูลเชิงสถิติ 22 ตัวชี้วัด แบ่งเป็น 5 มิติสำคัญ
มิติสุขภาพ ประเมินทั้งอายุคาดเฉลี่ย อายุคาดเฉลี่ยของการมีสุขภาพดี การเสียชีวิตจากโรคไม่ติดต่อ การมีกิจกรรมทางกาย และข้อมูลผู้ป่วยโรคซึมเศร้า
มิติสังคมและเศรษฐกิจ ครอบคลุมรายได้เฉลี่ยต่อครัวเรือน ความยากจน การว่างงาน คดีอาญาที่กระทบชีวิตและทรัพย์สิน ความเหลื่อมล้ำทางรายได้ และค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพของครัวเรือน
มิติสิ่งแวดล้อมและโครงสร้างพื้นฐาน พิจารณาฝุ่น PM2.5 คุณภาพน้ำผิวดิน พื้นที่สีเขียว และการใช้อินเทอร์เน็ต
มิติการศึกษาและทรัพยากรมนุษย์ ประเมินคุณภาพการศึกษา การรู้หนังสือ การมีงานทำของผู้สูงอายุ และชั่วโมงการทำงานเฉลี่ย
มิติการมีส่วนร่วมของประชาชน พิจารณาการใช้สิทธิเลือกตั้ง การเป็นสมาชิกองค์กรชุมชนหรือสภาเด็กและเยาวชน และสัดส่วนโครงการที่ภาคประชาชนมีส่วนร่วม
รายงานปรับค่าตัวชี้วัดให้อยู่ในช่วงคะแนนมาตรฐานเดียวกัน ก่อนนำมารวมเป็นคะแนนแต่ละมิติและคะแนนภาพรวม โดยให้ทั้ง 5 มิติมีน้ำหนักเท่ากัน เพื่อใช้เปรียบเทียบสถานการณ์ระหว่างจังหวัด
อันดับ 5 หมายความว่าขอนแก่นมีความสุขที่สุดจริงหรือ?
แม้ขอนแก่นจะอยู่ในกลุ่ม 5 จังหวัดคะแนนสูงสุด แต่ผลจัดอันดับดังกล่าว ไม่ใช่การสำรวจว่าประชาชนแต่ละคนรู้สึกมีความสุขมากน้อยเพียงใดโดยตรง และไม่ได้หมายความว่าคนขอนแก่นทุกกลุ่มมีคุณภาพชีวิตเท่ากัน หรือจังหวัดไม่มีปัญหาเรื่องค่าครองชีพ การเดินทาง รายได้ และสิ่งแวดล้อม
นอกจากนี้ รายงานฉบับปี 2569 อ้างอิงข้อมูลตัวชี้วัดจากหลายช่วงปีตามความพร้อมของแต่ละหน่วยงาน จึงควรใช้คะแนนเพื่อทำความเข้าใจภาพรวมเชิงเปรียบเทียบ มากกว่าตีความว่าเป็นผลประเมินจากเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเฉพาะในปี 2569 ทั้งปี
จากตัวเลขอันดับต้นประเทศ สู่โจทย์พัฒนาจังหวัด
ผล TWBI เป็นข้อมูลประกอบการกำหนดทิศทางพัฒนาขอนแก่นได้ ทั้งการสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจ การลดความเหลื่อมล้ำ การดูแลสุขภาพ การยกระดับการศึกษา การจัดการสิ่งแวดล้อม และการเปิดพื้นที่ให้ประชาชนมีส่วนร่วม โดยประเด็นสำคัญไม่ใช่เพียงการรักษาอันดับ แต่คือการทำให้คุณภาพชีวิตที่ดีเข้าถึงประชาชนได้อย่างทั่วถึง
ชาวขอนแก่นคิดว่าอะไรคือสิ่งที่ทำให้จังหวัดของเราน่าอยู่ และเรื่องใดควรเร่งพัฒนา? ร่วมแสดงความคิดเห็นได้ในช่องแสดงความคิดเห็น
ที่มา: สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (สช.) รายงานดัชนีความอยู่ดีมีสุขของประชากรและสังคม TWBI ฉบับปี 2569 (พิมพ์ครั้งแรก สิงหาคม 2569) และ ศูนย์ข้อมูล TWBI
หมายเหตุภาพปก: ภาพประกอบจำลองด้วย AI เพื่อสื่อบรรยากาศคุณภาพชีวิต ไม่ใช่ภาพถ่ายสถานที่จริง
