ในช่วงไม่กี่สัปดาห์ที่ผ่านมา ภาพถ่ายดาวเทียมและข้อมูลอุณหภูมิผิวน้ำทะเลทั่วโลกได้สร้างความกังวลให้กับนักวิทยาศาสตร์ด้านภูมิอากาศ เมื่อหลายพื้นที่ของมหาสมุทรมีอุณหภูมิสูงกว่าค่าเฉลี่ยอย่างผิดปกติ ขณะที่องค์การอุตุนิยมวิทยาโลก หรือ WMO ออกมาเตือนว่า มีโอกาสสูงถึง 80% ที่ปรากฏการณ์เอลนีโญจะก่อตัวขึ้นในช่วงกลางปี 2569 และอาจพัฒนาเป็นเอลนีโญที่มีความรุนแรงได้  

เอลนีโญคืออะไร

เอลนีโญ (El Niño) เป็นปรากฏการณ์ที่เกิดจากอุณหภูมิผิวน้ำทะเลบริเวณมหาสมุทรแปซิฟิกเขตร้อนตอนกลางและตะวันออกอุ่นกว่าปกติ ส่งผลให้รูปแบบลม การก่อตัวของเมฆ และปริมาณฝนทั่วโลกเปลี่ยนแปลงไป

โดยปกติเอลนีโญจะเกิดทุก 2-7 ปี และมีอายุประมาณ 9-12 เดือน แต่บางครั้งอาจพัฒนาเป็นเหตุการณ์รุนแรงมาก เช่นในปี 2525-2526, 2540-2541 และ 2558-2559 ซึ่งส่งผลกระทบต่อสภาพอากาศทั่วโลกอย่างรุนแรง  

“ซูเปอร์เอลนีโญ” มีจริงหรือไม่

คำว่า “ซูเปอร์เอลนีโญ” ถูกใช้ในสื่อและวงการวิชาการเพื่ออธิบายเอลนีโญที่มีความรุนแรงเป็นพิเศษ แต่ WMO ระบุว่าไม่ได้ใช้คำนี้อย่างเป็นทางการในการพยากรณ์ เนื่องจากไม่ใช่การจัดประเภทมาตรฐานขององค์การ อย่างไรก็ตาม นักวิทยาศาสตร์ยังคงใช้คำดังกล่าวเพื่อสื่อถึงเหตุการณ์เอลนีโญที่มีความรุนแรงใกล้เคียงกับเหตุการณ์ประวัติศาสตร์ในอดีต  

เหตุใดนักวิทยาศาสตร์จึงกังวล

ข้อมูลล่าสุดจาก WMO, NOAA และศูนย์พยากรณ์ภูมิอากาศหลายแห่ง พบว่าอุณหภูมิผิวน้ำทะเลในมหาสมุทรแปซิฟิกกำลังเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว ขณะที่อุณหภูมิใต้ผิวน้ำในหลายบริเวณสูงกว่าค่าเฉลี่ยอย่างมาก ซึ่งเป็นแหล่งสะสมพลังงานที่สามารถผลักดันให้เอลนีโญทวีความรุนแรงขึ้นได้อย่างรวดเร็ว  

WMO ประเมินว่า

• มีโอกาส 80% ที่เอลนีโญจะเกิดขึ้นในช่วงมิถุนายน-สิงหาคม 2569
• มีโอกาสมากกว่า 90% ที่จะคงอยู่จนถึงอย่างน้อยเดือนพฤศจิกายน
• แบบจำลองส่วนใหญ่ชี้ว่าอาจมีความรุนแรงระดับปานกลางถึงรุนแรง  

นอกจากนี้ สถาบัน IRI ของมหาวิทยาลัยโคลัมเบียประเมินความเป็นไปได้ของเอลนีโญในช่วงกลางปีสูงถึง 98% ซึ่งถือเป็นระดับความเชื่อมั่นที่สูงมากในการพยากรณ์ระยะยาว  

โลกจะเผชิญอะไรหากเอลนีโญรุนแรงเกิดขึ้น

นักวิทยาศาสตร์เตือนว่า เอลนีโญที่รุนแรงในยุคโลกร้อนอาจสร้างผลกระทบมากกว่าในอดีต เพราะอุณหภูมิโลกพื้นฐานสูงขึ้นแล้วประมาณ 1.3 องศาเซลเซียสจากยุคก่อนอุตสาหกรรม  

ผลกระทบที่คาดว่าจะเกิดขึ้น ได้แก่

คลื่นความร้อนรุนแรงขึ้น

หลายภูมิภาคในเอเชีย แอฟริกา และอเมริกาใต้ อาจเผชิญอุณหภูมิสูงเป็นประวัติการณ์ ส่งผลต่อสุขภาพประชาชนและความต้องการใช้ไฟฟ้า  

ภัยแล้งและขาดแคลนน้ำ

เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ รวมถึงประเทศไทย อินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ และมาเลเซีย มีความเสี่ยงเผชิญฝนลดลง แหล่งน้ำลดระดับ และเกิดไฟป่ามากขึ้น  

ฝนตกหนักและน้ำท่วม

บางพื้นที่ของโลก โดยเฉพาะฝั่งตะวันตกของทวีปอเมริกาใต้และบางส่วนของเอเชีย อาจได้รับฝนมากผิดปกติจนเกิดน้ำท่วมฉับพลันและดินถล่ม  

กระทบต่ออาหารโลก

เอลนีโญส่งผลต่อผลผลิตข้าว ข้าวสาลี น้ำตาล กาแฟ และพืชเศรษฐกิจหลายชนิด ซึ่งอาจนำไปสู่ราคาสินค้าเกษตรและอาหารที่สูงขึ้นทั่วโลก  

ประเทศไทยต้องจับตาอะไร

สำหรับประเทศไทย ผลกระทบที่น่ากังวลที่สุดคือ

• ฝนทิ้งช่วงในฤดูฝน
• ปริมาณน้ำในเขื่อนลดลง
• ความเสี่ยงภัยแล้งภาคการเกษตร
• อุณหภูมิสูงกว่าค่าเฉลี่ย
• ความต้องการใช้น้ำและไฟฟ้าเพิ่มขึ้น

อาเซียนยังเตือนว่าการเปลี่ยนผ่านจากสภาวะเป็นกลางสู่เอลนีโญอาจเริ่มส่งผลต่อรูปแบบฝนของภูมิภาคตั้งแต่ช่วงกลางปี 2569 เป็นต้นไป  

ปี 2569 จะเป็นปีที่ร้อนที่สุดในประวัติศาสตร์หรือไม่

ยังไม่มีหลักฐานยืนยันว่าปี 2569 จะเป็น “ปีที่ร้อนที่สุดในประวัติศาสตร์” อย่างแน่นอน แต่ผู้เชี่ยวชาญจำนวนมากเห็นตรงกันว่า หากเอลนีโญพัฒนาเป็นเหตุการณ์รุนแรง ประกอบกับภาวะโลกร้อนที่เกิดจากก๊าซเรือนกระจก โลกมีโอกาสสูงที่จะทำสถิติอุณหภูมิเฉลี่ยใหม่ หรือเข้าใกล้สถิติสูงสุดที่เคยบันทึกไว้  

บทสรุป

สัญญาณจากมหาสมุทรในปี 2569 กำลังถูกจับตามองอย่างใกล้ชิดจากนักวิทยาศาสตร์ทั่วโลก แม้คำว่า “ซูเปอร์เอลนีโญ” จะยังไม่ใช่คำจำกัดความทางการของ WMO แต่ข้อมูลล่าสุดบ่งชี้ว่าโลกกำลังเข้าสู่ช่วงที่มีความเสี่ยงสูงต่อการเกิดเอลนีโญรุนแรง ซึ่งอาจนำมาซึ่งคลื่นความร้อน ภัยแล้ง น้ำท่วม และความผันผวนด้านอาหารในหลายภูมิภาค

สิ่งสำคัญในเวลานี้ไม่ใช่การตื่นตระหนก แต่คือการเตรียมพร้อมรับมือ เพราะแม้เอลนีโญจะเป็นปรากฏการณ์ธรรมชาติ แต่เมื่อเกิดขึ้นบนโลกที่ร้อนขึ้นกว่าเดิม ผลกระทบที่ตามมาอาจรุนแรงกว่าที่มนุษยชาติเคยเผชิญในอดีต.  

แหล่งอ้างอิง

1. World Meteorological Organization (WMO). WMO: Prepare for El Niño
   https://wmo.int/news/media-centre/wmo-prepare-el-nino
   (ระบุโอกาส 80% ที่เอลนีโญจะเกิดในช่วงมิถุนายน-สิงหาคม 2569 และมีโอกาสมากกว่า 90% ที่จะคงอยู่จนถึงอย่างน้อยเดือนพฤศจิกายน)  
2. World Meteorological Organization (WMO). El Niño/La Niña Update – May 2026
   https://wmo.int/resources/publication-series/el-ninola-nina-updates/el-ninola-nina-update-may-2026
   (รายงานสถานการณ์ล่าสุดของ ENSO และการเพิ่มขึ้นของอุณหภูมิผิวน้ำทะเลในมหาสมุทรแปซิฟิก)  
3. World Meteorological Organization (WMO). Likelihood increases of El Niño
   https://wmo.int/media/news/wmo-likelihood-increases-of-el-nino
   (การคาดการณ์การพัฒนาเอลนีโญและผลกระทบต่ออุณหภูมิและปริมาณฝนทั่วโลก)  
4. International Research Institute for Climate and Society (IRI), Columbia University. ENSO Forecast
   https://iri.columbia.edu/our-expertise/climate/forecasts/enso/current/
   (แบบจำลองคาดการณ์ ENSO ที่ประเมินโอกาสการเกิดเอลนีโญสูงถึง 98% ในช่วงกลางปี 2569)  
5. Reuters. A strong El Niño may be imminent. Climate change will make its effects worse
   https://www.reuters.com/sustainability/cop/strong-el-nino-may-be-imminent-climate-change-will-make-its-effects-worse-2026-06-02/
   (วิเคราะห์ผลกระทบของเอลนีโญในยุคโลกร้อนและความเสี่ยงต่อภัยแล้ง น้ำท่วม และคลื่นความร้อน)  
6. Reuters. UN urges the world to ready for extreme heat risk from El Niño
   https://www.reuters.com/business/environment/un-warns-possibly-strong-el-nino-could-push-global-temperatures-higher-2026-06-02/
   (คำเตือนจากสหประชาชาติและ WMO เกี่ยวกับความเสี่ยงของอุณหภูมิโลกที่สูงขึ้นจากเอลนีโญ)  
7. The Guardian. Prepare for imminent return of El Niño, UN warns
   https://www.theguardian.com/environment/2026/jun/02/prepare-for-imminent-return-of-el-nino-un-warns
   (รายงานคำเตือนจาก WMO เกี่ยวกับการกลับมาของเอลนีโญและความเป็นไปได้ของสภาพอากาศสุดขั้ว)  
8. The Guardian. World almost certain to endure record hot year by 2030, UN warns
   https://www.theguardian.com/environment/2026/may/28/climate-impacts-spiralling-more-record-global-heat-warns-un
   (รายงานแนวโน้มอุณหภูมิโลกและความเป็นไปได้ในการทำสถิติร้อนที่สุดในอนาคตอันใกล้)