นักเรียนโรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยขอนแก่น ฝ่ายมัธยมศึกษา (ศึกษาศาสตร์) สร้างผลงานนวัตกรรมด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีที่โดดเด่น โดย นางสาวจาริก ประถมจินดา นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3/3 ชุมนุมโครงงานวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม ผู้พัฒนาโครงงาน ได้นำ กากเบียร์จากอุตสาหกรรมการผลิตเบียร์ ซึ่งประกอบด้วยกากยีสต์และกากมอลต์ที่มักถูกจัดเป็นของเสีย มาสกัดและพัฒนาเป็น สารบำรุงสมองชนิด “แกมม่า-อะมิโนบิวทิริกแอซิด (Gamma-Aminobutyric Acid: GABA)” ซึ่งเป็นสารสื่อประสาทสำคัญที่มีบทบาทในการควบคุมการทำงานของสมองและระบบประสาท

โครงงานนี้มีเป้าหมายสำคัญในการใช้ทรัพยากรเหลือทิ้งจากภาคอุตสาหกรรมให้เกิดประโยชน์สูงสุด ผ่านกระบวนการทางชีวภาพที่ช่วย ลดปริมาณของเสีย เพิ่มมูลค่าให้วัสดุเหลือใช้ และสอดคล้องกับแนวคิด เศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy) และการพัฒนาที่ยั่งยืน กากยีสต์และกากมอลต์จากกระบวนการผลิตเบียร์เป็นวัสดุที่อุดมไปด้วยสารอาหารและสารตั้งต้นที่เหมาะสมต่อการนำมาใช้ผลิตสารชีวภาพ นักเรียนจึงนำองค์ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีชีวภาพมาประยุกต์ใช้ในการพัฒนากระบวนการผลิตสาร GABA ซึ่งเป็นสารที่ได้รับความสนใจอย่างมากในกลุ่มผลิตภัณฑ์อาหารเสริมและผลิตภัณฑ์เพื่อสุขภาพ เนื่องจากมีคุณสมบัติช่วยผ่อนคลาย ลดความเครียด และส่งเสริมการทำงานของสมอง

ความสำเร็จของโครงงานนี้เกิดจากความร่วมมือระหว่างสถานศึกษาระดับมัธยมศึกษาและสถาบันอุดมศึกษา โดยมี อาจารย์สมโชค แก้วอุทัศน์ กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ และอาจารย์ประจำชุมนุมโครงงานวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยขอนแก่น ฝ่ายมัธยมศึกษา (ศึกษาศาสตร์) ร่วมด้วย รองศาสตราจารย์ ดร.จิรวรรณ อภิรักษากร และ ดร.นัฐพร ชำนิป่า นักวิจัยหลังปริญญาเอก (Postdoctoral Researcher) สาขาวิชาเทคโนโลยีชีวภาพ คณะเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยขอนแก่น เป็นอาจารย์ที่ปรึกษา และให้คำแนะนำด้านวิชาการและการวิจัยอย่างใกล้ชิด

ผลงานชิ้นนี้ได้ผ่านการคัดเลือกรอบชิงชนะเลิศระดับภูมิภาค จากมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี และเข้าชิงชนะเลิศ การประกวดโครงงานของนักวิทยาศาสตร์รุ่นเยาว์ ครั้งที่ 28 (The 28th Young Scientist Competition: YSC 2026) รอบระดับประเทศ ซึ่งเป็น 1 ใน 64 โครงงาน ที่ผ่านการคัดเลือกทุกภูมิภาค จาก 36 สถาบันการศึกษาทั่วประเทศ เข้าสู่ รอบชิงชนะเลิศระดับประเทศ ซึ่งจัดขึ้นระหว่างวันที่ 7–9 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2569 ณ บ้านวิทยาศาสตร์สิรินธร สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) โดยโครงงานชิ้นนี้ได้รับ เหรียญ YSC Alumni 2026 สำหรับผู้ที่ผ่านเข้ารอบชิงชนะเลิศระดับประเทศครบ 2 ปี ในการแข่งขัน YSC 2026

ทั้งนี้ การประกวดโครงงานของนักวิทยาศาสตร์รุ่นเยาว์ ครั้งที่ 28 มีโครงงานส่งเข้าประกวดจากเยาวชนทั่วประเทศรวมทั้งสิ้น 2,625 โครงงาน จากนักเรียน 7,972 คน ครูที่ปรึกษา 1,555 คน จาก 380 สถาบันการศึกษา ซึ่งได้รับการสนับสนุนจาก สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด (มหาชน) รวมถึงศูนย์ประสานงานภูมิภาคทั้ง 6 แห่ง ได้แก่ มหาวิทยาลัยนเรศวร มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และมหาวิทยาลัยศิลปากร

ความสำเร็จดังกล่าวเกิดจาก ความมุ่งมั่น เพียรพยายาม ความอดทน วิริยะ และอุตสาหะ ของนักเรียนผู้พัฒนาโครงงานและอาจารย์ที่ปรึกษา ตลอดจนการสนับสนุนอย่างเข้มแข็งจาก คณะเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยขอนแก่น ทั้งในด้านบุคลากร อุปกรณ์ สารเคมี และห้องปฏิบัติการที่ได้มาตรฐานทางวิชาการ รวมถึงการสนับสนุนด้านงบประมาณจาก โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยขอนแก่น ฝ่ายมัธยมศึกษา (ศึกษาศาสตร์) ผ่านการขับเคลื่อนอย่างต่อเนื่องของ ชุมนุมโครงงานวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2566 จนถึงปัจจุบัน นอกจากนี้ ยังได้รับการสนับสนุนเชิงนโยบายจากผู้บริหารโรงเรียน และความร่วมมืออันดียิ่งจากผู้ปกครอง

ผลงานนี้ไม่เพียงเป็นตัวอย่างของการเรียนรู้เชิงบูรณาการด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในระดับมัธยมศึกษาเท่านั้น แต่ยังสะท้อนถึงศักยภาพของเยาวชนไทยในการสร้างนวัตกรรมจากปัญหาจริงในสังคม และการพัฒนางานวิจัยที่สามารถต่อยอดสู่การใช้ประโยชน์เชิงเศรษฐกิจและสังคม อันเป็นรากฐานสำคัญของการขับเคลื่อน เศรษฐกิจชีวภาพและสังคมแห่งนวัตกรรมของประเทศในอนาคต

ติดตามผลงานนักเรียนชุมนุมโครงงานวิทยาศาสตร์ฯ ได้ที่ https://www.facebook.com/SCIENCEPROJECTDSKKU