🌱 คนละสายพันธุ์ ไม่ใช่ญาติกัน
🥕 มันเทศเด่นไฟเบอร์ วิตามิน A
🥔 มันฝรั่งเด่นโพแทสเซียม วิตามิน C
📊 วิธีปรุงมีผลต่อค่าดัชนีน้ำตาล
🔥 เลี่ยงทอด คุมเครื่องปรุง สำคัญที่สุด

กระแสการดูแลสุขภาพและการควบคุมน้ำหนักทำให้ “มันเทศ” และ “มันฝรั่ง” กลายเป็นประเด็นถกเถียงในกลุ่มคนรักสุขภาพว่า หัวมันชนิดใดดีกว่ากันแน่ ข้อมูลทางโภชนาการล่าสุดชี้ชัดว่า ทั้งสองชนิดมีจุดเด่นแตกต่างกัน ไม่มีผู้ชนะอย่างเด็ดขาด ขึ้นอยู่กับเป้าหมายสุขภาพและวิธีการบริโภคของแต่ละคน

ในทางพฤกษศาสตร์ มันเทศ (Sweet Potato) อยู่ในตระกูล Convolvulaceae ซึ่งเป็นตระกูลเดียวกับผักบุ้งและดอกมอร์นิ่งกลอรี่ ขณะที่มันฝรั่ง (White Potato) อยู่ในตระกูล Solanaceae ตระกูลเดียวกับมะเขือเทศ พริก และมะเขือยาว แม้จะถูกเรียกรวมว่า “มัน” เหมือนกัน แต่แท้จริงแล้วไม่ใช่พืชตระกูลเดียวกัน ความแตกต่างทางสายพันธุ์ส่งผลให้คุณค่าทางโภชนาการแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ

การเปรียบเทียบสารอาหารต่อปริมาณ 100 กรัม แบบดิบพร้อมเปลือก พบว่า มันเทศให้พลังงาน 86 กิโลแคลอรี โปรตีน 1.57 กรัม น้ำตาล 4.2 กรัม ใยอาหาร 3.0 กรัม และคาร์โบไฮเดรต 20.1 กรัม ส่วนมันฝรั่งให้พลังงาน 77 กิโลแคลอรี โปรตีน 2.05 กรัม น้ำตาล 0.8 กรัม ใยอาหาร 2.1 กรัม และคาร์โบไฮเดรต 17.5 กรัม

จุดเด่นของมันเทศคือมีใยอาหารสูงกว่ามันฝรั่งประมาณ 42% และมีวิตามินเอในรูปแบบเบต้าแคโรทีนสูงมาก ช่วยบำรุงสายตาและเสริมสร้างภูมิคุ้มกัน ขณะที่มันฝรั่งมีแคลอรีต่ำกว่าเล็กน้อย โปรตีนสูงกว่าเล็กน้อย และเป็นแหล่งโพแทสเซียมกับวิตามินซีที่ดีเยี่ยม ซึ่งมีส่วนช่วยควบคุมความดันโลหิตและเสริมภูมิคุ้มกัน

อย่างไรก็ตาม ประเด็นสำคัญที่หลายคนมองข้ามคือ “ดัชนีน้ำตาล” หรือค่า GI ซึ่งขึ้นอยู่กับวิธีการปรุงเป็นหลัก มันเทศแบบต้มมีค่า GI ประมาณ 44 ต่ำกว่ามันฝรั่งต้มที่มีค่า GI ประมาณ 54 แต่หากนำมันเทศไปอบ ค่า GI อาจพุ่งสูงถึง 94 สูงกว่ามันฝรั่งอบที่มีค่า GI ประมาณ 73 ดังนั้น สำหรับผู้ป่วยเบาหวานหรือผู้ที่ต้องการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด วิธีต้มหรือนึ่งจึงเหมาะสมที่สุด

ด้านการควบคุมน้ำหนัก ทั้งมันเทศและมันฝรั่งต่างมีค่าดัชนีความอิ่มท้องสูง สามารถช่วยให้อิ่มนานและลดความอยากอาหารได้ แต่ต้องหลีกเลี่ยงการทอด เช่น เฟรนช์ฟรายส์ หรือมันฝรั่งทอด ซึ่งเพิ่มไขมันอิ่มตัวและพลังงานอย่างมาก นอกจากนี้ การรับประทานพร้อมเปลือกจะช่วยเพิ่มใยอาหาร และควรหลีกเลี่ยงการเติมเนย ชีส หรือซอสหวานที่ทำให้ปริมาณแคลอรีเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว

สรุปแล้ว ศึกหัวมันครั้งนี้ไม่มีผู้ชนะที่ชัดเจน มันเทศเหมาะกับผู้ที่ต้องการใยอาหารและวิตามินเอสูง ขณะที่มันฝรั่งเหมาะกับผู้ที่ต้องการโพแทสเซียมและวิตามินซีในราคาที่เข้าถึงง่าย ทางเลือกที่เหมาะสมที่สุดคือการรับประทานสลับหมุนเวียน เพื่อให้ร่างกายได้รับสารอาหารที่หลากหลายและครบถ้วน โดยข่าวนี้ไม่ได้ระบุพื้นที่ตำบลหรืออำเภอที่เกี่ยวข้อง

#มันเทศ #มันฝรั่ง #สายสุขภาพ #ลดน้ำหนักอย่างถูกวิธี #โภชนาการ

ทีมข่าวขอนแก่นลิงก์