⚠️ น้ำยาล้างจาน ไม่เหมาะทุกวัสดุ
🍳 กระทะเหล็กหล่อ เสี่ยงสนิม
🔪 มีดดี หมองไว คมพัง
🪵 เขียงไม้ ดูดสารเคมี
🧴 เคลือบผิวพิเศษ หลุดลอกเร็ว

หลายครัวเรือนคุ้นเคยกับการใช้น้ำยาล้างจานทำความสะอาดเครื่องครัวแทบทุกชนิด เพราะเชื่อว่าเป็นตัวช่วยกำจัดคราบไขมันได้ดีที่สุด แต่ผู้เชี่ยวชาญด้านวัสดุและสุขาภิบาลอาหารเตือนว่า เครื่องครัวบางประเภทไม่ควรใช้น้ำยาล้างจานอย่างยิ่ง เพราะอาจทำให้วัสดุเสื่อมสภาพเร็ว เสี่ยงสารเคมีตกค้าง และลดอายุการใช้งานโดยไม่รู้ตัว

กระทะเหล็กหล่อ หรือ Cast Iron เป็นตัวอย่างชัดเจน เนื่องจากมีกระบวนการเคลือบผิวธรรมชาติจากน้ำมันหรือ Seasoning ที่ช่วยป้องกันสนิมและทำให้อาหารไม่ติดกระทะ การใช้น้ำยาล้างจานจะชะล้างชั้นเคลือบนี้ออก ส่งผลให้กระทะขึ้นสนิมง่ายและใช้งานได้แย่ลง วิธีที่เหมาะสมคือ ล้างด้วยน้ำเปล่า ใช้แปรงหรือฟองน้ำนุ่ม เช็ดให้แห้ง และทาน้ำมันบางๆ ทุกครั้งหลังใช้

เขียงไม้ก็เป็นอีกหนึ่งอุปกรณ์ที่ควรหลีกเลี่ยงน้ำยาล้างจาน เนื่องจากเนื้อไม้สามารถดูดซึมน้ำและสารเคมีได้ดี การใช้น้ำยาบ่อยครั้งอาจทำให้กลิ่นติดเขียง และเสี่ยงต่อการปนเปื้อนในอาหาร ทางเลือกที่ปลอดภัยคือ ใช้น้ำร้อนผสมเกลือหรือเบกกิ้งโซดา ขัดเบาๆ แล้วผึ่งให้แห้งสนิท

สำหรับมีดคุณภาพสูง โดยเฉพาะมีดญี่ปุ่น น้ำยาล้างจานบางชนิดมีฤทธิ์กัดกร่อน อาจทำให้ใบมีดหมอง ด้ามเสื่อม หรือความคมลดลงเร็วกว่าปกติ ผู้เชี่ยวชาญแนะนำให้ล้างด้วยน้ำเปล่าหรือสบู่อ่อนๆ และเช็ดให้แห้งทันทีหลังใช้งาน

ภาชนะอะลูมิเนียมก็ไม่ถูกกับสารเคมีแรง การใช้น้ำยาล้างจานอาจทำให้ผิวหมอง ดำ เกิดคราบขาว และเสื่อมสภาพเร็ว ควรใช้น้ำอุ่นผสมเบกกิ้งโซดาหรือมะนาวล้างเบาๆ ก็เพียงพอ

ขณะเดียวกัน เครื่องครัวที่มีการเคลือบผิวพิเศษ เช่น กระทะเทฟลอน หม้อเคลือบเซรามิก หรือภาชนะเคลือบสี หากใช้น้ำยาล้างจานที่แรงเกินไป อาจทำให้ชั้นเคลือบหลุดลอก ผิวด้าน และเสี่ยงต่อการปนเปื้อนในอาหาร ควรเลือกใช้น้ำยาสูตรอ่อน หรือใช้น้ำอุ่นกับฟองน้ำนุ่มเท่านั้น

ผู้เชี่ยวชาญสรุปว่า การล้างเครื่องครัวไม่ควรเหมารวมทุกชิ้น การเลือกวิธีทำความสะอาดให้เหมาะกับวัสดุจะช่วยยืดอายุการใช้งาน ลดความเสี่ยงต่อสุขภาพ และประหยัดค่าใช้จ่ายในระยะยาว บางครั้งการล้างอย่างเบามือ แต่ถูกวิธี ย่อมดีกว่าการขัดแรงจนเครื่องครัวพังโดยไม่รู้ตัว

#เครื่องครัว #ทริคงานครัว #สุขภาพในบ้าน #แม่บ้านยุคใหม่ #เคล็ดลับประหยัด

ทีมข่าวขอนแก่นลิงก์